Åpne hovedmenyen

Evangelium

etter

Markus.

—————————————

Bjørgvin.

Utgjevet af Veſtmannalaget.

Forlagt av Ed. B. Giertſen.

1870.

————————
Prentat hjaa J. D. Beyer.
Denne Utgaava av Markus Evangelium er inkje beint fram ei Umſlutning fraa det hjaa oſs brukte Nyteſtamentet, men ho er yverſett etter nokre av dei beſte nyare Bibelumſkrifter, jamførde med den upphavlege elder græſke Texti. Yverſetjaren heve ogſo havt Auga paa dei Upplysningar, ſom me i den ſeinare Tidi hava fenget igjenom den grundigare Kjendſkapen til dei gamle Handſkrifter av den græſke Texti. Skulde no denne Umſkrifti paa nokre faae Stader i Meiningen brigda litetvetta fraa det, ſom hjaa oſs er vordet kjendt, ſo kann Avbrigdet berre koma ſeg av detta. Den ſidſte Deil av 16de Kapitlet er ſett i Klambr, daa han inkje ſo godt kann ſkriva ſeg fraa ſjølve Markus, av di han inkje er funnen i dei allra eldſte Handſkrifter; men Innehaldet er, ſom det ſyneſt, teket fraa dei andre Evangelier.

Det er, etter det eg veit, fyrſte Gongen at nokon Deil av den heilage Skrifti er yverſett paa det norſke Landsmaalet og framlagd fyre Aalmenningen. I di at eg fullt ut vyrder det priſelege i at brøyta denne nye Vegen, vil eg ynſkja, at Umſkrifti maatte verda kjend, og at denne fyrſte Freiſtnaden maatte faa eit velvillegt Mottak. Det lyt gleda alle Bibelviner og kvar ein ſom elſkar vaart ættgode Landsmaal, at ogſo det fær Lov at vera med og kunngjera hans Namn, ſom alle Kne ſkulo bøygjaſt i og kvar ei Tunga vedkjenna ſeg. Fil. 2, 10. 11.

Paa 1ſte Sundag i Advent 1870.
J. E. Unger,
Preſt.
Kapittel: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16
Evangelium etter Markus.
1. Kapitel.

Johannes talar til Folket og døyper, 1—8. Jeſus verder døypt, 9—11; verder freiſtad, 12—13; forkynner Evangelium i Galilea; kallar Petrus, Andreas, Jakob og Johannes, 14—20; lærer i Samningsſtova i Kapernaum og lækjer der ein forgjord, 21—28; lækjer Vermoder til Petrus og andre ſjuke og forgjorde; gjenger burt at bidja; talar til Folket i heile Galilea og driver ut Djevlar, 29—39; lækjer ein ſpitelſk, 40—45.

1 Detta er Upphavet til Evangelium um Jeſus Kriſtus, Guds Son — 2 ſo ſom det er ſkrivet hjaa Profeten Jeſaia: Sjaa, eg ſender min Engel fyre deg ſom ſkal greida din Veg. 3 Det er ei Røyſt fraa den ſom ropar i Øydemarki: Greide Herrens Veg, jamne hans Stigar — 4 at Johannes Døypar var i Øydemarki og forkynte Umvendings Daupen til Forlatning fyre Synderna. 5 Og det gjekk ut til honom heile Judea Land og alle Jeruſalems Ibuar, og dei vordo døypte av honom i Jordans Elv, med di dei vedkjendeſt ſina Synder. 6 Og Johannes var klædd med Kameelhaar og med eit Lederbelte um ſina Lender, og han aat Engſprettor og vill Honing. 7 Og han talade til Folket og ſagde: „Det kjemer ein etter meg ſom er ſterkare en eg, og eg er ikkje verdug til at luta meg og løyſa hans Skotveng. 8 Eg hever døypt dykker med Vatn, men han vil døypa dykker med heilag Ande.“

9 Og det hende ſeg i dei Dagarne at Jeſus kom fraa Nazaret i Galilea og vardt døypt i Jordan av Johannes. 10 Og med det ſame han ſteig upp or Vatnet, ſaag han Himlarne opnaſt og Anden fara ned paa honom lika ſom ei Duva. 11 Og det kom ei Røyſt av Himmelen: „Du er min elſkade Son; til deg hever eg Godvilje.“

12 Og med det ſame dreiv Anden honom ut i Øydemarki. 13 Og han var i Øydemarki i fyrti Dagar og vardt freiſtad av Satan og var med Villdyrom, og Englarne teente honom.

14 Og etter at Johannes var ſett i Fengſl, kom Jeſus til Galilea og forkynte Guds Evangelium 15 og ſagde: „Tidi er fullendad og Guds Rike er komet nær; umvende dykker og true paa Evangelium.“ 16 Og ſom han gjekk fram med Sjoen i Galilea, ſaag han Simon og Andreas, Broder til Simon, kaſta kringum i Sjoen, for dei vaaro Fiſkarar. 17 Og Jeſus ſagde til deim: „Fylgje meg, og eg ſkal gjera dykker til Mannfiſkarar.“ 18 Og dei forleto paa Staden Nøterna og fylgde honom. 19 Og daa han hadde gjenget nokot litet lenger, ſaag han Jakob Sebedeusſon og Johannes, Broder hans, ſom ogſo vaaro i ein Baat og bøtte Nøterna. 20 Og han kallade deim med det ſame, og dei forleto Fader ſin Sebedeus der i Baaten med Leigefolket og fylgde honom.

21 Og dei gingo til Kapernaum, og ſtrakſt paa Kviledagen gjekk Jeſus i Samningsſtova og lærde. 22 Og dei undradeſt paa hans Læra, for han lærde deim ſom den ſom Magt hadde, og inkje ſom dei ſkriftlærde. 23 Og der var i Samningsſtova deira ein Mann med ein urein Ande, og han ropade og ſagde: 24 „Kvat hava me med deg at gjera, Jeſus fraa Nazaret? Er du komen og vil fortjona oſs? Eg veit kven du er, Guds heilage.“ 25 Og Jeſus trugade honom og ſagde: „Teg og kom ut av honom!“ 26 Og den ureine Anden reiv honom og ropade med høg Røyſt og foor ut av honom. 27 Og dei vordo alle forfælde, ſo dei ſpurde kvarandre og ſagde: „Kvat er detta? Det er ei ny Læra med Magt! Han byder jamvel dei ureine Andarne, og dei lyda honom.“ 28 Og Gjetordet av honom gjekk braadlegt ut um heile Grannlaget i Galilea.

29 Og daa dei vaaro komne ut or Samningsſtova, gingo dei inn i Huſet deira Simon og Andreas, med Jakob og Johannes. 30 Men Vermoder til Simon laag i Sott, og ſtrakſt fortalde dei honom um henne. 31 Og han kom og tok henne i Handi og reiſte henne upp, og Sotti kvarv fraa henne med det ſame, og ho teente deim. 32 Og um Kvelden etter Solarglad førde dei til honom alle ſom vaaro ſjuke og forgjorde. 33 Og heile Staden ſamnadeſt fyre Dyri. 34 Og han lækte mange, ſom vaaro klene av ymſe Sjukdomar, og dreiv ut mange Djevlar og leet ikkje Djevlarne tala, for dei kjende honom. 35 Og um Morgonen fyre Dagningi reis han upp og gjekk ut og gjekk til ein audsleg Stad og bad der. 36 Og Simon og dei, ſom med honom vaaro, fylgde etter honom. 37 Og daa dei funno honom, ſagde dei til honom: „Dei leita alle etter deg.“ 38 Og han ſagde til deim: „Lat oſs fara til dei næmnaſte Smaabyarne, ſo eg ogſo fær tala til Folket der, for til det er eg utgjengen.“ 39 Og han talade i deira Samningsſtovor um heile Galilea og dreiv ut Djevlar.

40 Og det kom ein ſpitelſk Mann til honom og bad honom og fall ned og ſagde til honom: „Um du vil, ſo kann du reinſka meg.“ 41 Og Jeſus ynkadeſt, og han rette ut Handi og tok paa honom og ſagde: „Eg vil, ver rein!“ 42 Og braadlegt kvarv Spitelſka av honom og han vardt rein. 43 Og Jeſus talade ſtrengt til honom og ſende honom ſamſtundes burt 44 og ſagde til honom: „Sjaa til, at du ikkje ſegjer det til nokon, men gakk og viſa deg fyra Preſten og offra fyre di Reinſing det ſom Moſes hever bodet, til Vitnesburd fyre deim.“ 45 Men han gjekk ut og tok til at kunngjera mangt um detta og bar det ut, ſo at Jeſus kunde ikkje meir ganga openberlege inn i Byen, men var utanfyre paa einslege Stader; og dei komo til honom fraa alla Sidor.

2. Kapitel.

Jeſus lækjer ein verkbroten i Kapernaum. Dei ſkriftlærde laata illa, 1—12. Jeſus lærer paa Strandi ved Kapernaum; kallar Matteus; eter med Tollarar og Syndarar, 13—17; ſegjer kvi hans Læreſveinar ikkje faſta, 18—22; ſegjer kvi hans Læreſveinar kunna plukka Aks paa Kviledagen, 23—28.

1 Og daa han gjekk inn atter i Kapernaum etter nokre Dagar, ſpurdeſt det at han var heima. 2 Og det ſamnadeſt braadt ſo mange at det var ikkje Rom fyre deim, jamvel ikkje i Utdyri; og han talade Ordet til deim. 3 Og dei komo og førde til honom ein verkbroten ſom vardt boren av fjore Menner. 4 Og daa dei ikkje kunde koma fram til honom fyre Manntrongen, opnade dei Taket der han var, og daa dei hadde rivet det upp, leto dei ned Baara om den verkbrotne laag paa. 5 Men daa Jeſus ſaag deira Tru, ſagde han til den verkbrotne: „Son min, dina Synder ero forlatne.“ 6 Men der vaaro nokre av dei ſkriftlærde ſom ſaato og tenkte i ſine Hjarto: 7 „Kvi talar denne Mannen ſlikt? Han hæder (Gud). Kven kann forlata Synder utan Gud aaleine?“ 8 Og med det ſame kjende Jeſus i ſin Ande at dei tenkte ſo med ſeg, og han ſagde til deim: „Kvi tenkja de ſlikt i dykkar Hjarto? 9 Kvat er lettare at ſegja til den verkbrotne: dina Synder ero forlatne, elder ſegja: ſtatt upp og tak di Baara og gakk? 10 Men at de ſkulo vita at Menneſkje-Sonen hever Magt paa Jordi til at forlata Synder,“ — han talar til den verkbrotne — 11 „ſtatt upp, ſegjer eg deg, og tak di Baara og gakk heim.“ 12 Og han ſtod upp med det ſame og tok Baara og gjekk ut i Syni paa deim alle, ſo at dei vordo alle reint yvertekne og lovade Gud og ſagde: „Slikt hava me aldri ſeet.“

13 Og han gjekk ut til Sjoen atter, og alt Folket kom til honom, og han lærde deim. 14 Og ſom han gjekk fram det, ſaag han Levi Alfeusſon ſitja i Tollbudi og ſagde til honom: „Fylg meg!“ Og han ſtod upp og fylgde honom. 15 Og det hende ſeg, daa han ſat til Bords i ſitt Hus, at det ſat mange Tollarar og Syndarar i Lag med Jeſus og hans Læreſveinar, for dei vaaro mange og dei fylgde honom. 16 Og daa dei ſkriftlærde og Fariſearne ſaago at han aat med Tollarar og Syndarar, ſagde dei til hans Læreſveinar: „Kor kjemer det ſeg at han eter med Tollarar og Syndarar?“ 17 Daa Jeſus høyrde detta, ſagde han til deim: „Dei heilſuge turva ingen Lækjar, men dei ſom ſjuke ero. Eg er ikkje komen til at kalla dei rettferdige, men Syndarar.“

18 Og Læreſveinarne til Johannes og Fariſearne faſtade. Og dei komo og ſagde til honom: „Kvi faſta Læreſveinarne til Johannes og til Fariſearne, men dine Læreſveinar faſta inkje?“ 19 Og Jeſus ſagde til deim: „Kann Brudlaupsfolket faſta, medan Brudgumen er med deim? So lenge ſom dei hava Brudgumen med ſeg, kunna dei ikkje faſta. 20 Men dei Dagar ſkulo koma, daa Brudgumen verder fraa deim teken, og daa ſkulo dei faſta paa den Dagen. 21 Ingen legger ei Bot av nytt Klæde paa ein gamall Klædnad; annars river det nye Stykket burt av det gamle, og Holet verder verre. 22 Og ingen læter nytt Vin i gamla Skinnhitar; annars ſprengjer Vinet deim og ſpilleſt, og Hitarne tynaſt; men nytt Vin ſkal ein lata i nya Hitar.“

23 Og det hende ſeg at han gjekk yver ein Aaker paa Kviledagen, og hans Læreſveinar toko til at plukka Aks, medan dei gingo. 24 Og Fariſearne ſagde til honom: „Sjaa, kvi gjera dei paa Kviledagen det, ſom ikkje rett er?“ 25 Og han ſagde til deim: „Hava de aldri leſet kvat David gjorde, daa han hadde Trong fyre det og han hungrade, han og dei, ſom med honom vaaro? 26 kor han gjekk inn i Guds Hus i dei Dagarne, daa Abjatar var Øvſtepreſt, og aat Skodebraudi, ſom ingen hever Lov til at eta, utan Preſtarne, og gav ogſo deim ſom med honom vaaro?“ 27 Og han ſagde til deim: „Kviledagen er lagad fyre Menneſkja, og ikkje Menneſkja fyre Kviledagen. 28 Difyre er

Menneſkje-Sonen Herre ogſo yver Kviledagen.“
3. Kapitel.

Jeſus lækjer paa Kviledagen ein Mann med ei visnad Hand, 1—6. Det kjemer myket Folk til Jeſus og verder lækt. Ureine Ander falla ned fyre honom, 7—12. Jeſus veler ſine tolv Læreſveinar, 13—19. Dei ſkriftlærde ſkulda honom fyre at driva Djevlar ut med Beelzebul. Jeſus talar um Synd mot den heilage Ande, 20—30; viſar kven ſom ero hans rette Skyldfolk, 31—35.

1 Og han gjekk inn atter i Samningsſtova, og der var ein Mann ſom hadde ei visnad Hand. 2 Og dei vaktade paa honom, um han vilde lækja honom paa Kviledagen, ſo dei kunde klaga honom. 3 Og han ſagde til Mannden ſom hadde den visne Handi: „Gakk fram!“ 4 Og han ſagde til deim: „Er det rett at gjera godt paa Kviledagen elder at gjera ilt? at berga eit Liv elder døyda det?“ Men dei tagde. 5 Og han ſaag kringum paa deim med Vreide, ſorgfull yver deira harde Hjarta, og ſagde til Mannen: „Rett fram Handi!“ Og han rette henne fram, og hans Hand vardt heil atter. 6 Og Fariſearne gingo ut og lagde med det ſame Raad mot honom ſaman med Folket til Herodes, kor dei kunde føra honom i Ulukka.

7 Men Jeſus drog ſeg undan med ſine Læreſveinar til Sjøen, og det fylgde honom myket Folk fraa Galilea og fraa Judea 8 og fraa Jeruſalem og fraa Idumea og fraa hi Sida aat Jordan; og dei, ſom budde i Kring um Tyrus og Sidon, komo til honom, ein ſtor Hop ſom høyrde um hans Gjerningar. 9 Og han ſagde til ſine Læreſveinar at ein Baat ſkulde vera tilbudd aat honom fyre Folkehopen, ſo at dei ikkje ſkulde trengja honom; 10 for han lækte mange, ſo at dei follo yver honom og vilde taka paa honom, ſo mange ſom Plaagor hadde. 11 Og naar dei ureine Andarne ſaago honom, follo dei ned fyre honom og ropade og ſagde: „Du er Guds Son.“ 12 Og han baud deim ſtrengt at dei ſkulde ikkje gjera honom kjend.

13 Og han gjekk upp aa Berget og kallade til ſeg deim ſom han vilde, og dei komo til honom. 14 Og han tilſette tolv, at dei ſkulde vera med honom og at han kunde ſenda deim ut og tala til Folket 15 og hava Magt til at lækja Sjukdomar og driva ut Djevlar. 16 Og han gav Simon Namnet Petrus; 17 og Jakob Sebedeusſon og Johannes, Broder til Jakob, og han kallade deim Boanerges, det er Toreduns-Søner; 18 og Andreas og Filippus og Bartolomeus og Matteus og Tomas og Jakob Alfeusſon og Taddeus og Simon Kananit 19 og Judas Iskariot ſom og forraadde honom.

20 Og dei komo i Huſet, og Aalmugen ſamnadeſt paa nytt, ſo at dei kunde ikkje eingong faa ſeg Mat. 21 Og daa Folket hans høyrde det, gingo dei ut og vilde gripa honom, for dei ſagde: „Han er fraa ſeg.“ 22 Og dei ſkriftlærde, ſom vaaro komne ned fraa Jeruſalem, ſagde: „Han hever Beelzebul og driver ut Djevlar med Djevlahovdingen.“ 23 Og han kallade deim til ſeg og talade til deim i Likningar: „Kor kann Satan driva Satan ut? 24 Og um eit Rike verder uſams med ſeg ſjølvt, ſo kann det Riket ikkje ſtanda. 25 Og um ett Hus verder uſams med ſeg ſjølvt, ſo kann det Huſet ikkje ſtanda. 26 Og um Satan riſer upp mot ſeg ſjølv og er uſams med ſeg ſjølv, ſo kann han ikkje ſtanda, men det er ute med honom. 27 Men det kann ingen fara inn i Huſet til ein ſterk Mann og rana hans Bunad, utan han vil fyrſt binda den ſterke Mannen, og daa kann han rana hans Hus. 28 Sannlege ſegjer eg dykker, alla Synder ſkulo vera Menneſkje-Bornom forlatne, og alle Hædningsord, ſom dei muno hæda med; 29 men den, ſom hæder den heilage Ande, han hever ævelege ingen Forlatning, men er ſkyldig i æveleg Synd.“ 30 For dei ſagde: „Han hever ein urein Ande.“

31 Og Moder hans kom og Brøder hans, og dei ſtodo utanfyre og ſende honom Bod at koma. 32 Og Folket ſat i Kring um honom, og dei ſagde til honom: „Sjaa, Moder di og Brøder Dine og Syſter der ute ſpyrja etter deg.“ 33 Og han ſvarade deim og ſagde: „Kven er Moder mi og Brøder mine?“ 34 Og han ſaag kringum paa deim, ſom ſaato i Kring um honom, og ſagde: „Sjaa, det er mi Moder og mine Brøder! 35 Den, ſom gjerer

Guds Vilje, han er min Broder og mi Syſter og Moder.“
4. Kapitel.

Jeſus lærer fraa Baaten; forteler og tyder Likningen um Sædemannen, 1—20; talar um Ljoſet og den rette Høyrſla, 21—25; liknar Guds Rike med det vekſande Sædet, 26—29; liknar Guds Rike med Senapskornet, 30—34; ſer yver Sjøen og ſtiller Stormen, 35—41.

1 Og han tok til at læra ved Sjoen atter, og det flokkadeſt ein ſtor Folkehop til honom, ſo at han ſteig i ein Baat og ſat paa Sjoen; og alt Folket var paa Landet fram med Sjoen. 2 Og han lærde deim mangt i Likningar og ſagde til deim, medan han lærde: 3 „Lyde aat! Sjaa, det gjekk ein Sædamann ut og ſkulde ſaa. 4 Og det hende ſeg, daa han var aat og ſaadde, at ſumt fall ved Vegen, og Fuglarne komo og aato det upp. 5 Og ſumt fall i ſteinutt Mark, der det ikkje hadde myket Jord, og det rann ſnøgt upp, av di det hadde ikkje djup Jord; 6 men daa Soli var upp, tornade det og visnade, av di det hadde ikkje Rot. 7 Og ſumt fall imillom Tyrnar, og Tyrnarne vokſo upp og kjøvde det, og det gav ingi Frukt. 8 Og ſumt fall i god Jord og gav Frukt, ſom rann upp og voks; og ſumt gave trettifald, ſumt ſekstifald og ſumt hundradflad.“ 9 Og han ſagde: „Den ſom hever Øyro til at høyra, han høyre.“ 10 Og daa han var einſaman, ſpurde dei, ſom vaaro med honom med dei tolv, um Likningarne. 11 Og han ſagde til deim: „Dykker er gjevet Løyndomen i Guds Rike; men deim, ſom utanfyre ero, verder allting gjevet i Likningar, 12 ſo at dei ſjaaande ſkulo ſjaa og ikkje merka, og dei høyrande høyra og ikkje ſkyna, ſo at dei ikkje nokor Tid ſkulo verda umvende og faa Forlatning.“ 13 Og han ſagde til deim: „Skyna de ikkje denne Likningen? Og kor vilja de daa ſkyna alle Likningarne? 14 Sædemannen ſaar Ordet. 15 Og desſe ero dei ved Vegen, der ſom Ordet verder ſaatt, og naar dei hava høyrt det, kjemer Satan med det ſame og teker burt Ordet ſom var ſaatt i deim. 16 Og desſe ero ſameleides dei ſom ero ſaadde i ſteinutt Mark, ſom, naar dei hava høyrt Ordet, mottaka det med det ſame med Gleda, 17 og dei hava ikkje Rot i ſeg og ſtanda berre fyre ei Tid; ſidan, naar det kjeme Trengſla og Forfylgning paa fyre Ordet Skuld, verda dei ſnart forførde. 18 Og desſe ero dei ſom ero ſaadde imillom Tyrnar, ſlike ſom hava høyrt Ordet; 19 og Suterna i Verdi og Forlokkingarne av Rikdomen og Loſtarne til andre Ting ganga inn og kjøva Ordet, og det verder utan Frukt. 20 Og desſe ero dei ſom ero ſaadde i god Jord, ſlike ſom høyra Ordet og mottaka det og giva Frukt, ſume trettifald, ſume ſekſtifald og ſume hundradfald.“

21 Og han ſagde til deim: „Bera dei Ljos inn til at ſetja det under ei Skjeppa elder under Benken? Er det ikkje til at ſetja det i Ljosſtaken? 22 For der er inkje løynt ſom ikkje ſkal verda openert, og der er inkje dult utan det kjemer i Dagen. 23 Um nokon hever Øyro til at høyra, han høyre.“ 24 Og han ſagde til deim: „Agte paa det ſom de høyra. Med det ſame Maal, ſom de mæla, ſkal dykker verda mælt, og det ſkal verda gjevet dykker endaa meir. 25 For den ſom hever, honom ſkal verda gjevet, og den ſom ikkje hever, fraa honom ſkal verda teket ogſo det ſom han hever.“

26 Og han ſagde: „So er Guds Rike, ſom naar ein Mann kaſtar Sædet i Jordi 27 og ſøver og riſer upp, Naatt og Dag, og Sædet renner upp og vekſer, utan at han veit korleides. 28 Jordi ber Frukt av ſeg ſjølv, fyrſt Brodd, ſidan Aks, og ſidſtpaa fullgjort Korn i Akſet. 29 Men ſo ſnart ſom Frukti er gjord, ſender han Sigden, for daa er Skurden komen.“

30 Og han ſagde: „Kvat ſkulo me likna Guds Rike med? Elder kvat Likning ſkulo me teikna det med? 31 Det er likt Senapskornet ſom, naar det verder ſaatt i Jordi, er mindre en alt Frækorn ſom er paa Jordi. 32 Og naar det er ſaatt, vekſer det upp og verder ſtørre en alla Urter og ſkyter ſtora Greiner, ſo at Fuglarne under Himmelen kunna byggja i Skuggen av det.“ 33 Og i mange ſlike Likningar talade han Ordet til deim ſo ſom dei vaaro føre til at høyra det. 34 Men utan Likning talade han ikkje til deim, men naar dei vaaro eine ſaman, lagde han allting ut fyre ſine Læreſveinar.

35 Og ſame Dagen, daa Kvelden var komen, ſagde han til deim: „Lat oſs fara burt paa hi Sida.“ 36 Og daa dei hadde ſendt Aalmugen burt, toko dei honom, ſom han var, inn i Baaten; og der var ogſo andre Baatar med honom. 37 Og det vardt eit Rokveder, og Bylgjorna ſlogo inn i Baaten, ſo at han alt fyllteſt. 38 Og han var i Bakſkuten paa Baaten og ſov paa eit Høgjende. Og dei vakte honom og ſagde til honom: „Meiſter, anſar du ikkje at me forgangaſt?“ 39 Og han reis upp og trugade Vinden og ſagde til Sjoen: „Teg og ver ſtill!“ Og Vinden ſpaknade og det vardt ei ſtor Stilla. 40 Og han ſagde til deim: „Kvi ero de ſo rædde? Hava de endaa ikkje Tru?“ 41 Og dei vaaro hardla rædde og ſagde til kvarandre: „Kvat Slags Mann er detta, at jamvel Vedret og Sjoen lyda honom?“

5. Kapitel.

Jeſus kjemer til Gadara; driver Djevlar ut av den ſjuke og læter deim fara i Svini, 1—20; fer tilbaka yver Sjoen; lækjer ei Kvinna ſom hadde Blodflødor, og vekkjer upp Dotteri til Jairus, 21—43.

1 Og dei komo paa hi Sida aat Sjoen i Landet til Gadara-Folket. 2 Og daa han var ſtigen av Baaten, kom det mot honom ut or Gravom ein Mann med ein urein Ande 3 ſom hadde ſitt Tilhald i Gravom, og det kunde ingen meir binda honom, ikkje eingong med Lekkjor; 4 for han hadde voret ofta bunden med Band og Lekkjor, og han hadde ſlitet av ſeg Lekkjorna og brotet i ſunder Bandi, og det kunde ingen raada med honom. 5 Og han var alltid Dag og Naatt i Gravom og paa Bergom, ſkreik og ſlo ſeg ſjølv med Stein. 6 Men daa han ſaag Jeſus langt burte, ſprang han og fall ned fyre honom og ropade med høg Røyſt og ſagde: 7 „Kvat hever eg med deg at gjera, Jeſus, Son til Gud den høgſte? Eg ſver deg ved Gud at du ikkje piner meg!“ 8 For han ſagde til honom: „Kom ut av Mannen, du ureine Ande!“ 9 Og han ſpurde honom: „Kvat er ditt Namn?“ Og han ſagde til honom: „Legio er mitt Namn, for me ero mange.“ 10 Og han bad honom myket at han ſkulde ikkje driva deim ut or det Landſkapet. 11 Men der var ved Berget ein ſtor Svineflokk paa Beite. 12 Og Djevlarne baado honom og ſagde: „Send oſs i Svini, at me maa fara inn i deim.“ 13 Og han gav deim Lov til det. Og dei ureine Andarne foro ut og foro inn i Svini, og Flokken ſprang ut fyre Bratta og i Sjoen, nær tvau Tuſund, og druknade i Sjoen. 14 Og dei, ſom gjætte deim, flydde og kunngjorde det i Byen og paa Landsbygdi. Og dei gingo og vilde ſjaa det ſom hendt hadde. 15 Og dei komo til Jeſus og ſaago den forgjorde, ſom hadde havt Djevlaflokken, ſitjande klædd og med ſitt Vit, og dei vaaro rædde. 16 Og dei, ſom hadde ſeet det, fortalde deim kor det hadde gjenget fyre den forgjorde, og um Svini. 17 Og dei baado honom at han vilde fara burt fraa deira Landemerke. 18 Og daa han ſteig i Baaten, bad den, ſom hadde voret forgjord, honom um Lov at vera med honom. 19 Og han gav honom ikkje Lov til detta, men ſagde til honom: „Gakk heim til Folket ditt og kunngjer deim kvat ſtore Ting Herren hever gjort fyre deg og kor han hever miſkunnat ſeg yver deg.“ 20 Og han gjekk burt og kunngjorde i Dekapolis kvat ſtore Ting Jeſus hadde gjort fyre honom; og dei undradeſt alle.

21 Og da Jeſus hadde atter i Baaten faret yver Sjoen, ſamnadeſt myket Folk til honom, og han var ved Sjoen. 22 Og der kom ein av Raadsherrarne fyre Samningsſtova ſom heitte Jairus, og daa han ſaag honom, fall han ned fyre hans Føter 23 og bad honom myket og ſagde: „Dotter mi ligger i Andblaatom; kom og legg Henderna paa henne, at ho kann verda frelſt og faa liva.“ 24 Og han gjekk med honom; og det fylgde honom myket Folk og dei trengde honom. 25 Og der var ei Kvinna ſom hadde havt Blodflødor i tolv Aar 26 og hadde lidet myket av mange Lækjarar og latet til alt ſitt Gods, og ho hadde inkje batnat, men helder vordet verre. 27 Daa ho høyrde um Jeſus, kom ho i Manntrongen attantil og tok paa Klædi hans; 28 for ho ſagde: „Um eg fær berre taka paa Klædi hans, ſo verder eg heil.“ 29 Og med det ſame tornade Kjelda til Flødorna, og ho kjende det i Likamen at ho var lækt fyre ſi Plaaga. 30 Og Jeſus kjende med det ſame den Kraft ſom gjekk ut ifraa honom, og han ſnudde ſeg i Manntrongen og ſagde: „Kven tok paa Klædi mine?“ 31 Og hans Læreſveinar ſagde til honom: „Du ſeer at Folket trengjer deg, og du ſegjer: kven tok paa meg?“ 32 Og han ſaag i Kring um ſeg og vilde ſjaa henne ſom hadde gjort detta. 33 Men Kvinna var rædd og ſkjelvande, av di ho visſte kvat ſom var gjort henne, og ho kom og fall ned fyre honom og ſagde honom heile Sanningi. 34 Men han ſagde til henne: „Dotter, di Tru hever hjelpt deg; far i Fred og ver heil fyre di Plaaga.“ 35 Medan han endaa talade, kom det nokre fraa Huſet til Raadsherren fyre Samningsſtova og ſagde: „Dotter di er andad; kvi vil du umaka Meiſteren meir?“ 36 Men daa Jeſus fekk høyra det Ord, ſom vardt talat, ſagde han til Raadsherren fyre Samningsſtova: „Ver urædd; tru berre!“ 37 Og han leet ingen fylgja ſeg, utan Petrus og Jakob og Johannes, Broder til Jakob. 38 Og dei komo i Huſet til Raadsherren fyre Samningsſtova, og han ſaag Uppſtyret og deim ſom greto og baaro ſeg illa. 39 Og daa han var innkomen, ſagde han til deim: „Kvi ſtaaka de og graata? Gjenta er ikkje andad, en ho ſøver.“ 40 Og dei logo aat honom. Men han dreiv deim ut alle og tok med ſeg Fader og Moder til Gjenta og deim, ſom med honom vaaro, og gjekk inn der ſom Gjenta var. 41 Og han tok Gjenta i Handi og ſagde til henne: „Talita kumi!“ det er utlagt: Gjenta, eg ſegjer deg, ris upp. 42 Og med det ſame reis Gjenta upp og gjekk, for ho var tolv Aar gamall. Og dei vordo ovlege forfælde. 43 Og han baud deim ſtrengt at ingen ſkulde faa vita det, og ſagde at dei ſkulde

giva henne nokot at eta.
6. Kapitel.

Jeſus lærer i Nazaret og verder vanvyrd, 1—6; ſender ut dei tolv, 7—13. Ymſe Meiningar um Jeſus. Johannes Døyparen verder halshoggen, 14—29. Apoſtlarne koma tilbaka. Jeſus fer yver Sjoen; lærer paa ein audsleg Stad; mettar fem tuſund Mann, 30—44; gjenger paa Sjoen, 45—53; kjemer tilbaka til Galilea; lækjer ſjuke, 53—56.

1 Og han gjekk ut derifraa og kom til ſin Faderſtad; og hans Læreſveinar fylgde honom. 2 Og daa Kviledagen kom, tok han til at læra i Samningsſtova; og mange, ſom høyrde paa, undradeſt ſtorlege og ſagde: „Kvarifraa hever denne Mannen ſlikt? Og kvat er detta fyre ein Visdom ſom er honom gjeven? Og ſlike kraftuge Gjerningar ſom han gjerer! 3 Er det ikkje Timbermannen, Son til henne Maria, og Broder til Jakob og Joſes og Judas og Simon? Og ero ikkje Syſter hans her med oſs?“ Og dei argadeſt yver honom. 4 Men Jeſus ſagde til deim: „Ein Profeet er ikkje vanvyrd utan i ſin Faderſtad og imillom ſine Frendar og i ſitt eiget Hus.“ 5 Og han kunde ikkje gjera nokor kraftug Gjerning der, utan det at han lagde Henderna paa nokre faae ſjuke og lækte deim. 6 Og han undradeſt paa deira Vantru.

7 Og han gjekk ut i Byarne der i Kring og lærde. Og han kallade dei tolv til ſeg og tok til at ſenda deim ut tvo og tvo ſaman og gav deim Magt yver dei ureine Andarne. 8 Og han baud dem at dei ſkulde ikkje taka nokot med ſeg paa Vegen, utan einaſte ein Stav, ikkje Skreppa, ikkje Braud, ikkje Peningar i Beltet, 9 men hava Solar bundne paa ſeg og ikkje vera iførde tvo Kjolar. 10 Og han ſagde til deim: „Kvarhelſt de ganga inn i eit Hus, ſo verde der verande, til deſs de fara burt fraa den Staden. 11 Og der dei inkje vilja mottaka dykker elder høyra dykker, ſo gange derifraa og riſte Sorpet av dykkar Føter til Vitne mot deim.“ 12 Og dei gingo ut og talade til Folket at dei ſkulde umvenda ſeg. 13 Og dei drivo ut mange Djevlar og ſmurde mange ſjuke med Olje og lækte deim.

14 Og Kong Herodes høyrde um Jeſus, for hans Namn hadde vordet kunnigt, og dei ſagde: „Johannes Døypar er ſtaden upp fraa dei daude, og difyre ſyna ſeg kraftuge Gjerningar i honom.“ 15 Men andre ſagde: „Det er Elias;“ andre ſagde: „Det er ein Profeet, ſo ſom ein av hine Profetom.“ 16 Men daa Herodes høyrde det, ſagde han: „Johannes ſom eg leet halshogga, han er ſtaden upp fraa dei daude.“ 17 For Herodes hadde ſjølv ſendt av og latet gripa Johannes og ſett honom i Fengſl fyre Herodias Skuld, Kona til Filippus, Broder hans; for han hadde gift ſeg med henne. 18 For Johannes ſagde til Herodes: „Det er ikkje rett at du hever di Broderkona.“ 19 Men Herodias ſtod etter honom og vilde døyda honom, men fekk det ikkje. 20 For Herodes ræddadeſt fyre Johannes, med di han viſte at han var ein rettferdig og heilag Mann, og han tok Vare paa honom og gjorde mange Ting etter hans Raad og høyrde honom gjerna. 21 Og daa det kom ein høveleg Dag, daa Herodes hadde Gjeſtebod paa ſin Fødſledag fyre ſine Hovdingar og Herſtyrarne og dei mætaſte Menner i Galilea, 22 daa kom Dotter til Herodias inn og danſade og tekkteſt vel honom Herodes og deim ſom ſaato med honom. Daa ſagde Konungen til Gjenta: „Bed meg um kvat du vil, og eg ſkal giva deg det.“ 23 Og han ſvor henne til: „Kvathelſt du vil bidja meg um, ſkal eg giva deg, um det ſo var Helfti av mitt Kongerike.“ 24 Og ho gjekk ut og ſagde til Moder ſi: „Kvat ſkal eg bidja um?“ Og ho ſagde: „Hovudet av Johannes Døypar.“ 25 Og daa gjekk ho ſkundelege inn til Konungen og bad og ſagde: „Eg vil at du giver meg no paa Timen Hovudet av Johannes Døypar paa eit Fat.“ 26 Og Konungen vardt myket ſorgfull; men fyre Eidarne og fyre deira Skuld, ſom ſaato med honom, vilde han ikkje viſa henne av. 27 Og med det ſame ſende Konungen ein Vaktar av og baud honom at henta hans Hovud. 28 Og han gjekk og halshogg honom i Fengſlet og bar hans Hovud fram paa eit Fat og gav det til Gjenta, og Gjenta gav det til Moder ſi. 29 Og daa hans Læreſveinar høyrde detta, komo dei og toko hans Lik og lagde det i ei Grav.

30 Og Apoſtlarne ſamnadeſt til Jeſus og fortalde honom alt, baade det ſom dei hadde gjort og det ſom dei hadde lært. 31 Og han ſagde til deim: „Kome med meg avſides til ein audsleg Stad og kvile der ei Stund.“ For det var ſo mange ſom komo og gingo, og dei hadde ikkje eingong Matfred. 32 Og dei foro fyre ſeg ſjølve i ein Baat til ein audsleg Stad. 33 Og Folket ſaag deim fara burt, og mange kjende deim og ſprungo Landvegen dit or alle Byom og komo fram fyrr en dei. 34 Og daa Jeſus ſteig ut, ſaag han myket Folk, og han ynkadeſt yver deim, for dei vaaro ſom Sauder ſom ikkje hava nokon Hyrding; og han tok til at lære deim mangt. 35 Og daa det var langt daglidet, gingo hans Læreſveinar til honom og ſagde: „Detta er ein audsleg Stad, og det er langt framlidet; 36 lat deim fraa deg, at dei kunna ganga i Bygdi og i Smaabyarne her umkring og kaupa ſeg Braud, for dei hava ikkje nokot at eta.“ 37 Han ſvarade og ſagde til deim: „Give de deim at eta.“ Og dei ſagde til honom: „Skulo me ganga og kaupa Braud fyre tvo hundrad Peningar og giva deim at eta?“ 38 Han ſagde til deim: „Kor mange Braud hava de? Gange og ſjaae etter.“ Og daa dei hadde ſeet etter, ſagde dei: „Fem, og tvo Fiſkar.“ 39 Og han baud deim at lata alle ſetja ſeg ned ſaman i ymſe Matlag i det grøne Graſet. 40 Og dei ſette ſeg ned i Hopar paa hundrad og paa femti. 41 Og han tok dei fem Braudi og dei tvo Fiſkarne, ſaag up mot Himmelen og velſignade og braut Braudi og gav Læreſveinarne til at leggja fyre deim; og dei tvo Fiſkarne ſkifte han imillom deim alle. 42 Og dei aato alle og vordo mette. 43 Og dei toko upp tolv Korger fulle med Molar, og av Fiſkarne. 44 Og dei, ſom hadde etet, vaaro umkring fem tuſund Mann.

45 Og med det ſame nøydde han ſine Læreſveinar til at ſtiga i Baaten og fara fyre honom burt um Vatnet til Betſaida, medan han leet Folket fara burt. 46 Og daa han hadde latet deim fraa ſeg, gjekk han upp aa Berget og vilde bidja. 47 Og daa Kvelden var komen, var Baaten midt paa Vatnet, og han var einſaman paa Land. 48 Og han ſaag at Rodren vardt tung fyre deim, av di dei hadde Motveder. Og paa fjorde Naattvakti kom han til deim, gangande paa Vatnet, og vilde ganga fram um deim. 49 Men daa dei ſaago honom ganga paa Vatnet, meinte dei det var ein Dauding, og dei ſkriko, 50 for dei ſaago honom alle og fældeſt. Og med det ſame talade han til deim og ſagde: „Vere urædde, det er eg, otteſt ikkje.“ 51 Og han ſteig inn i Baaten til deim, og Vedret ſpaknade. Og dei undradeſt ſtorlege, 52 for dei hadde ikkje vordet ſkynſamare av det ſom hende med Braudi, for deira Hjarta var hardnat.

53 Og daa dei vaaro yverfarne, komo dei til Landſkapet Geneſaret og lende der 54 Og daa dei vaaro ſtigne av Baaten, kjende dei honom med det ſame 55 og ſprungo um heile Bygdarlaget og toko til at føra dei ſjuke i Kring i Sengjer dit ſom dei høyrde han var. 56 Og kvarhelſt han gjekk inn i Byar elder Stader elder paa Landet, ſo lagde dei dei ſjuke paa Torgi og baado honom at dei maatte berre faa taka paa hans Klædefald; og alle dei, ſom toko paa honom, vordo lækte.

7. Kapitel.

Jeſus refſer dei ſkriftlærde fyre deira Skrymt; talar um det ytre og det indre, 1—23; fer til Fønikia; lækjer Dotteri til den fyrofønikiſke Kona fyre ein urein Ande, 24—30; fer til Peræa; lækjer ein dauv og maallaus, 31—37.

 Daa ſamnadeſt til honom Fariſearne og nokre av dei ſkriftlærde ſom vaaro komne fraa Jeruſalem. 2 Og daa dei ſaago nokre av hans Læreſveinar eta Braud med vanheilage, det er utvegne Hender, laſtade dei paa det. 3 For Fariſearne og alle Jødar eta ikkje, utan dei tvaa Henderna vel, og halda i detta Fyreſkrifti til dei gamle; 4 og naar dei koma av Torget, eta dei ikkje, utan dei tvaa ſeg fyrſt; og mangt annat er det ſom dei hava vedteket at halda, ſo ſom Tvætting paa Drykkjekjerold og Kannor, Koparkjerold og Benkjer. 5 Og Fariſearne og dei ſkriftlærde ſpurde honom: „Kvi fylgja ikkje dine Læreſveinar Fyreſkrifti til dei gamle, men eta Braud med vanheilage Hender?“ 6 Men han ſvarade og ſagde til deim: „Rettelege hever Jeſaia ſpaatt um dykker, Skrymtararne! ſo ſom ſkrivet er: Dette Folket heidrar meg med Lepom, men deira Hjarta er langt ifraa meg; 7 faafengt dyrka dei meg, med di dei læra ſlika Læror, ſom ero Menneſkjebod. 8 De lata Guds Bog fara og halda Menneſkje-Fyreſkrifter, ſo ſom Tvætting paa Kannor og Drykkjekjerold; og mangt ſlikt gjera de.“ 9 Og han ſagde til deim: „Snildt gjera de Guds Bod til inkjes, ſo de kunna halda dykkar eigne Fyreſkrifter. 10 For Moſes hever ſagt: Heidra din Fader og di Moder, og: Den, ſom forbannar Fader elder Moder, ſkal Dauden døya. 11 Men de ſegja: Um nokon ſegjer til ſin Fader elder ſi Moder: Det ſom du kunde verda hjelpt med av meg, det er Korban (ei Offergaava), 12 ſo giva de honom ikkje lenger Lov til at gjera nokon Ting fyre ſin Fader elder ſi Moder, 13 og de gjera ſo Guds Bod til inkjes med dykkar Fyreſkrifter ſom de ſjølve hava ſett; og mangt annat ſlikt gjera de.“ 14 Og han kallade Folket til ſeg atter og ſagde til deim: „Lyde paa meg alle, og ſkyne! 15 Det finſt ingen Ting utanfyre Mannen ſom kann vanhelga honom, naar det gjenger inn i honom; men det ſom gjenger ut av honom, det er det ſom vanhelgar Mannen. 16 Um nokon hever Øyro til at høyra, han høyre.“ 17 Og daa han hadde gjenget fraa Folket inn i eit Hus, ſpurde hans Læreſveinar honom um denne Likningen. 18 Og han ſagde til deim: „Ero de og ſo ſkynlauſe? Merka de ikkje at alt det, ſom utanfraa kjemer inn i Mannen, kann ikkje vanhelga honom? 19 For det gjenger ikkje inn i hans Hjarta, men i Magen, og hever ſin naturlege Gang ſom reinſar all Føda.“ 20 Og han ſagde: „Det ſom gjenger ut av Mannen, det vanhelgar honom; 21 for innanfraa av Mannſens Hjarta gjenger det ut vonde Tankar, Hor, Lauslivnad, Mandraap, 22 Tjuvſkap, Girugſkap, Vondſkap, Svik, Utugt, vondt Auga, Spottord, Ovmod, Vitløyſa. 23 Alle desſe vonde Ting koma innanfraa og vanhelga Mannen.“

24 Og han ſtod upp og foor derifraa til Landemerki ved Thyrus og Sidon og gjekk inn i eit Hus og vilde at ingen ſkulde vita det, og han kunde daa ikkje vera duld, 25 men ei Kona, ſom aatte ei Dotter, ſom hadde ein urein Ande, fekk med det ſame høyra um honom og kom og fall ned fyre hans Føter. 26 Men Kona var av Heidnefolket, fyrofønikiſk av Ætt. Og ho bad honom at han vilde drive Djevelen ut av Dotter hennar. 27 Og han ſagde til henne: „Lat Borni fyrſt verda mette, for det er ikkje vænt at taka Braudet til Bornom og kaſta det fyre Hundarne.“ 28 Og ho ſvarade og ſagde til honom: „Ja, Herre, men ogſo Hundarne eta under Bordet av Molarne etter Bornom.“ 29 Og han ſagde til henne: „Fyre dette Ordet Skuld, ſo gakk; Djevelen er utfaren av Dotter di.“ 30 Og daa ho kom hjem, fann ho Dotter ſi liggjande paa Sengi og Djevelen utfaren.

31 Og daa han gjekk ut atter fraa Landemerki ved Tyrus, kom han um Sidon til Sjoen i Galilea midt igjenom Dekapolis Landemerke. 32 Og dei førde til honom ein ſom var dauv og knapt kunde tala, og dei baado honom leggja ſi Hand paa honom. 33 Og han tok honom avſides fraa Folket og ſtakk ſine Fingrar i hans Øyro, og han ſputtade og tok paa hans Tunga, 34 og han ſaag upp mot Himmelen, ſukkade og ſagde til honom: „Effata!“ det er: opna deg. 35 Og med det ſame opnadeſt hans Øyro og hans Tungeband losnade og han talade greidt. 36 Og han forbaud deim at ſegja det til nokon; men di meir han forbaud deim detta, di meir kunngjorde dei det. 37 Og dei undradeſt ſtorlege og ſagde: „Han hever gjort alle Ting vel; dei dauve gjerer han høyrande og dei maallauſe talande.“

8. Kapitel.

Jeſus mettar fjore tuſund Mann, 1—10; neittar at giva Fariſearne eit Teikn; fer tilbaka til Galilea; talar um Surdeigi til Fariſearne og til Herodes, 11—21; giver ein blind Syni i Betſaida, 22—26; fer til Cæſarea Filippi. Petrus vitnar um honom at han er Kriſtus. Jeſus talar um ſi Liding og Daude og Uppſtanding; talar honom Petrus til rettes, 27—33; lærer um Sjølvavſeging og Vedkjenning av honom, 34—38.

1 I dei Dagarne, daa det atter var myket Folk og dei inkje hadde at eta, kallade han ſine Læreſveinar til ſeg og ſagde til deim: 2 „Eg ynkaſt yver Folket, for dei hava no voret med meg i tri Dagar og hava inkje at eta, 3 og um eg læter deim ganga faſtande heim, vilja dei ormegta paa Vegen, og ſume av deim ero langfarande.“ 4 Og hans Læreſveinar ſvarade honom: „Kvar kann ein taka Braud her i Øydemarki og metta deim med?“ 5 Og han ſpurde deim: „Kor mange Braud hava de?“ Dei ſvarade: „Sjau.“ 6 Og han baud Folket at ſetja ſeg ned paa Marki, og han tok dei ſjau Braudi og takkade og braut deim og gave ſine Læreſveinar til at leggja deim fram; og dei lagde deim fram fyre Folket. 7 Og dei hadde nokre Smaafiſkar; og han velſignade og ſagde at ogſo dei ſkulde verda framlagde. 8 Men dei aaato og vordo mette, og dei toko upp ſjau Korger med leivde Molar. 9 Men dei, ſom hadde etet, vaaro umkring fjore Tuſund; og ſo leet han deim fara fraa ſeg. 10 Og med det ſame ſteig han i Baaaten med ſine Læreſveinar og kom i Bygdi ved Dalmanuta.

11 Og Fariſearne gingo ut og toko til at ordaſt med honom og kravde av honom eit Teikn av Himmelen til at freiſta honom. 12 Og han ſukkade tungt i ſin Ande og ſagde: „Kvifyre leitar denne Ætti etter eit Teikn? Sannlege ſegjer eg dykker, denne Ætti ſkal inkje Teikn verda gjevet.“ 13 Og han ſkildeſt fraa deim og ſteig i Baaten atter og foor burt paa hi Sida. 14 Og dei hadde gløymt at taka Braud med og hadde ikkje meir en eitt Braud med ſeg i Baaten. 15 Og han baud deim og ſagde: „Sjaae til og vakte dykker fyre Surdeigi til Fariſearne og Surdeige til Herodes.“ 16 Og dei raadlagde ſeg imillom, av di dei hadde inkje Braud. 17 Og Jeſus merkade det og ſagde til deim: „Kvi raadleggja de, fyre di de ikkje hava Braud? Merka de endaa inkje og ſkyna ikkje helder? Hava de endaa dykkar Hjarta hardnat? 18 Hava de Augo og ſjaa ikkje? Hava de Øyro og høyra ikkje? Og minnaſt de inkje? 19 Daa eg ſkifte dei fem Braudi imillom dei fem Tuſund, kor mange Korger fulle med Molar toko de upp?“ Dei ſagde til honom: „Tolv.“ 20 „Og daa eg Skifte dei ſjau Braudi imillom dei fjore Tuſund, kor mange Korger fulle med Molar toko de upp?“ Og dei ſagde: „Sjau.“ 21 Og han ſagde til deim: „Skyna de endaa ikkje?“

22 Og dei komo til Betſaida; og dei førde til honom ein blind Mann og baado at han vilda taka paa honom. 23 Og han tok den blinde i Handi og leidde honom ut fyre Byen og ſputtade i hans Augo, lagde Henderne paa honom og ſpurde honom, um han ſaag nokot. 24 Og han ſaag upp og ſagde: „Eg ſeer Menneſkjorna, for eg ſeer deim lika ſom Tre gangande kringum.“ 25 So lagde han atter Henderna paa hans Augo; og han ſaag og vardt lækt og ſaag alle Ting ſkilet. 26 Og han ſende honom heim og ſagde: „Gakk ikkje inn i Byen og ſeg det helder ikkje til nokon i Byen.“

27 Og Jeſus gjekk ut og hans Læreſveinar til Byarne ved Cæſarea Filippi. Og paa Vegen ſpurde han ſine Læreſveinar og ſagde til deim: „Kven ſegja Folk at eg er?“ 28 Og dei ſvarade honom og ſagde: „Johannes Døypar; meir ſume, Elias; og andre, ein av Profetom.“ 29 Og han ſpurde deim: „Men kven ſegja de at eg er?“ Og Petrus ſvarade og ſagde til honom: „Du er Kriſtus.“ 30 Og han trugade deim at dei ſkulde ikkje ſegja til nokon um honom. 31 Og han tok til at læra deim at Menneſkje-Sonon ſkulde mangt lida og verda forkaſtad av dei eldſte og Øvſtepreſtane og dei ſkriftlærde og verda ihelſlegen og ſtanda upp etter tri Dagar. Og han ſagde deim detta med greide Ord. 32 Og Petrus tok honom avſides og tok til at tala honom til rettes. 33 Men han ſnudde ſeg og ſaag paa ſine Læreſveinar og talade Petrus til rettes og ſagde: „Gakk fraa meg Satan, for du ſkynar ikkje det ſom er av Gud, men det ſom er av Menneſkja.“

34 Og han kallade til ſeg Folket og ſine Læreſveinar og ſagde til deim: „Den ſom vil fylgja meg, han avſegje ſeg ſjølv og take upp ſin Kroſs og fylgje meg. 35 For den ſom vil berga ſitt Liv, han ſkal misſa det; men den ſom misſer ſitt Liv fyre mi Skuld og Evangelium Skuld, han ſkal berga det. 36 For kvat gagnar det Menneſkja, um ho vann all Verdi, men tok Skade paa ſi eigi Saal? 37 For kvat kann Menneskja giva til Løyſing fyre ſi Saal? 38 For den ſom blygjeſt ved meg og mine Ord hjaa denne fraafallne og ſyndige Ætti, ved honom ſkal ogſo Menneſkje-Sonen blygjaſt, naar han kjemer i Æreglanſen aat ſin Fader med dei heilage Englom.

9. Kapitel.

Jeſus verder umſkapad paa Berget; talar um Elias, 2—13; driver ut ein maallaus og dauv Ande, 14—29; talar atter um ſin Daude og Uppſtanding, 30—32; lærer kven ſom er den fremſte, 33—37; byder ſine Læreſveinar, ikkje at forbjoda den, ſom ikkje er imot deim, at driva ut Djevlar i hans Namn; byder deim, ikkje at forføra dei truande, 38—50.

1 Og han ſagde til deim: „Sannlege ſegjer eg dykker, at det er nokre av deim, ſom her ſtanda, ſom ikkje ſkulo ſmaka Dauden, fyrr en dei hava ſeet Guds Rike koma med Kraft.“

2 Og etter ſeks Dagar tok Jeſus Petrus og Jakob og Johannes med ſeg og førde deim eine ſaman avſides upp aa eit høgt Berg; og han vardt umſkapad fyre deira Augo. 3 Og hans Klæde vordo ſkinande og ovlege kvite ſom Snjo, ſo at ingen Bleikjar paa Jordi kann gjera deim ſo kvite. 4 Og der ſynte Elias med Moſes ſeg fyre deim, og dei talade med Jeſus. 5 Og Petrus tok til Ords og ſagde til Jeſus: „Meiſter, her er det godt fyre oſs at vera, og me vilja gjera tri Stovor, ei aat deg, ei aat Moſes, og ei aat Elias.“ 6 For han visſte ikkje kvat han ſkulde ſegja, av di dei vaaro ovlege rædde. 7 Og det kom ei Sky og ſkygge yver deim, og or Skyi kom det ei Røyſt ſom ſagde: „Denne er min elſkade Son; høyre honom!“ 8 Og rett ſom dei ſkodade kringum ſeg, ſaago dei ingen meir utan Jeſus einſaman med deim. 9 Og daa dei gingo ned etter Berget, baud han deim at dei ikkje ſkulde ſegja nokon kvat dei hadde ſeet, fyrr en Menneſkje-Sonen var uppſtaden fraa dei daude. 10 Og dei lagde dette Ordet paa Minne og ſpurde kvarandre kvat Uppſtandingi fraa dei daude var. 11 Og dei ſpurde honom og ſagde: „Kvi ſegja dei ſkriftlærde at Elias maa fyrſt koma?“ 12 Og han ſagde til deim: „Elias kjemer fulla fyrſt og ſkipar i Lag atter. Og korſo er det ſkrivet um Menneſkje-Sonen? at han ſkal mangt lida og verda forſmaadd. 13 Men eg ſegjer dykker at Elias er ogſo komen, og dei hava gjort med honom det ſom dei vilde, ſo ſom der er ſkrivet um honom.“

14 Og daa han kom til Læreſveinarne, ſaag han myket Folk med deim, og ſkriftlærde ſom ordadeſt med deim. 15 Og det kom myken Otte yver alt Folket, ſo ſnart ſom dei ſaago honom, og dei ſprungo til og helſade honom. 16 Og han ſpurde deim: „Kvat ordaſt de um med deim?“ 17 Og ein av Folket ſvarade: „Meiſter, eg hever ført Son min hit til deg; han hever ein maallaus Ande. 18 Og naar han griper honom, river han honom, og han frodar og gniſter med Tennerna og turkaſt upp. Og eg talade med dine Læreſveinar at dei ſkulde driva honom ut, og dei kunde ikkje.“ 19 Han ſvarade deim og ſagde: „Aa, du vantruande Ætt, kor længe ſkal eg vera hjaa dykker? Kor lenge ſkal eg tola dykker? Føre honom til meg.“ 20 Og dei førde honom til honom. Og ſo ſnart ſom Anden ſaag honom, rykte han honom; og han fall til Jordi og velte ſeg og frodade. 21 Og han ſpurde Fader hans: „Kor lenge er det ſidan detta timdeſt honom?“ Men han ſvarade: „Fraa han var Barn. 22 Og mange Gonger hever han kaſtat honom paa Elden og i Vatnet til at døyda honom; men um du kann gjera nokot, ſo ynkaſt yver oſs og hjelp oſs.“ 23 Jeſus ſagde til honom: „Um du kann? Allting er moglegt aat den, ſom trur.“ 24 Og med det ſame ropade Fader til Barnet og ſagde: „Eg trur, hjelp mi Vantru!“ 25 Daa Jeſus ſaag at Folket ſtrøymde til, trugade han den ureine Anden og ſagde til honom: „Du maallauſe og dauve Ande, eg byder deg, far ut av honom og far ikkje meir inn i honom!“ 26 Da ſkreik han og rykte honom myket og foor ut av honom; og han vardt ſom daud, ſo at mange ſagde: „han er daaen.“ 27 men Jeſus tok honom i Handi og reiſte honom upp, og han ſtod upp. 28 Og daa han var heimkomen og dei vaaro eine ſaman, ſpurde hans Læreſveinar honom: „Kvi kunde ikkje me driva honom ut?“ 29 Og han ſagde til deim: „Dette Slaget kann ikkje fara ut med annat en Bøn og Faſta.“

30 Og dei foro derifraa og gingo igjenom Galilea; og han vilde ikkje at nokon ſkulde vita det. 31 For han lærde ſine Læreſveinar og ſagde til deim: „Menneſkje-Sonen verder yvergjeven i Manna Hender, og dei ſkula døyda honom, og etter at han er døydd, ſkal han ſtanda upp paa tridje Dagen.“ 32 Men dei ſkynade ikkje det Talet og vaaro rædde fyre at ſpyrja honom.

33 Og dei komo til Kapernaum, og daa han var heima, ſpurde han deim: „Kvat talade de um paa Vegen?“ 34 Men dei tagde, for dei hadde ordaſt med kvarandre paa Vegen um kven ſom var den ſtørſte. 35 Og han ſette ſeg og kallade dei tolv og ſagde til deim: „Um nokon vil vera den fremſte, ſo vere han ſidſt av alle og Tenar til alle.“ 36 Og han tok eit Barn og ſette det imillom deim, og daa han hadde teket det i Fanget, ſagde han til deim: 37 „Den ſom motteker eit ſlikt Barn i mitt Namn, han motteker meg; og den ſom motteker meg, han motteker ikkje meg, men den ſom hever ſendt meg.“

38 Men Johannes talade til honom og ſagde: „Meiſter, me ſaago ein Mann driva ut Djevlar i ditt Namn, og han fylgjer oſs ikkje; og me forbudo honom dei, av di han ikkje fylgjer oſs.“ 39 Men Jeſus ſagde: „Forbjode honom ikkje; for ingen, ſom gjerer ei kraftug Gjerning i mitt Namn, kann ſnart tala illa um meg. 44 For den ſom ikkje er imot oſs, han er med oſs. 41 For den ſom giver dykker ei Skaal Vatn i mitt Namn, fyre di de høyra Kriſtus til, ſannlege ſegjer eg dykker, han ſkal ikkje misſa ſi Løn. 42 Og den ſom forfører ein av desſe ſmaae ſom tru paa meg, honom var det betre at det vardt hengt ein Kvernſtein um hans Hals og han vardt kaſtad i Havet. 43 Og um di Hand forfører deg, ſo hogg henne av; det er betre fyre deg at ganga vanfør inn til Livet, en at hava tvo Hender og fara til Helvites i den uſløkkjande Elden. [ 44 ] 45 Og um din Fot forfører deg, ſo hogg honom av; det er betre fyre deg at ganga halt inn til Livet, en at hava tvo Føter og verda kaſtad i Helvite. [ 46 ] 47 Og um ditt Auga forfører deg, ſo riv det ut; det er betre fyre deg at ganga einøygd inn i Guds Rike, en at hava tvau Augo og verda kaſtad i Helvite, 48 der ſom deira Orm ikkje døyr og Elden ikkje ſloknar. 49 For kvar ein ſkal verda ſaltad med Eld, og kvart Offer ſkal verda ſaltat med Salt. 50 Saltet er godt, men um Saltet misſer ſi Kraft, kvat vilja de ſo krydda det med? Have Salt i dykker ſjølve og halde Fred med kvarandre.“

10. Kapitel.

Jeſus fer til Judea; lærer um Ægteſkapet, 1—12; velſignar Smaaborni, 13—16; lærer ein rik Mann Vegen til det ævelege Livet; talar til Læreſveinarne um Faaren av Rikdomen; lovar Løn til deim, ſom forlata nokot fyre hans Skuld, 17—31; talar atter um ſi Liding og Daude og Uppſtanding, 31—34; teler fyre Jakob og Johannes og viſar Skilnaden paa ſitt Rike og der verdslede Riket, 35—45; giver den blinde Bartimeus Syni paa Vegen ved Jeriko, 46—52.

1 Og han ſtod upp derifraa og kom til Landemerki av Judea paa hi Sida aat Jordan. Og Folket ſamnadeſt til honom atter, og han lærde deim atter, ſo ſom han var van. 2 Og det kom Fariſear til og ſpurde honom, um ein Mann hadde Rett til at ſkiljaſt fraa Kona ſi, og freiſtade honom. 3 Men han ſvarade og ſagde til deim: „Kvat hever Moſes bodet dykker?“ 4 Dei ſagde: „Moſes gav Lov til at ſkriva Skilsmaalsbrev og ſkiljaſt fraa henne.“ 5 Og Jeſus ſvarade og ſagde til deim: „Fyre dykkar harde Hjarta ſkreiv han dykker dette Bodet. 6 Men fraa Upphavet av Skapnaden gjorde Gud deim Mann og Kvinna. 7 Difyre ſkal ein Mann forlata ſin Fader og ſi Moder og halda ſeg til ſi Kona, 8 og dei tvau ſkulo vera eitt Kjøt, ſo dei ero ikkje meir tvau, men eitt Kjøt. 9 Kvat no Gud hever ſamanbundet, ſkal Menneſkja inkje ſkilja.“ 10 Og heima ſpurde Læreſveinarne honom aa nyo um detta. 11 Og han ſagde til deim: „Den ſom ſkilſt fraa Kona ſi og gifter ſeg med ei onnor, han gjerer Ægteſkapsbrot mot henne. 12 Og um ei Kona ſkilſt fraa Mann ſin og gifter ſeg med ein annan, ſo gjerer ho Ægteſkapsbrot.“

13 Og dei førde Smaaborn til honom, at han ſkulde taka paa deim; og Læreſveinarne trugade deim ſom baaro deim. 14 Men daa Jeſus ſaag detta, likade han det illa og ſagde til deim: „Late Smaaborni koma til meg og meinke deim inkje, for Guds Rike høyrer ſlike til. 15 Sannlege ſegjer eg dykker, den ſom ikkje motteker Guds Rike ſo ſom eit litet Barn, han kjemer inkje inn i det.“ 16 Og han tok deim i Fanget og lagde Henderna paa deim og velſignade deim.

17 Og daa han gjekk paa Vegen, kom det ein Mann ſpringande og fall paa Kne fyre honom og ſpurde honom: „Gode Meiſter, kvat ſkal eg gjera, at eg maa erva det ævelege Livet?“ 18 Men Jeſus ſagde til honom: „Kvi kallar du meg god? Ingen er god, utan ein, og det er Gud. 19 Du veit Bodordi: du ſkal ikkje ſlaa i Hel; du ſkal ikkje gjera Hor; du ſkal ikkje ſtela; du ſkal ikkje bera falſk Vitnesburd; du ſkal ikkje gjera Urett; heidra din Fader og di Moder.“ 20 Men han ſvarade og ſagde til honom: „Meiſter, alt detta hever eg haldet fraa Ungdomen.“ 21 Men Jeſus ſaag paa honom og lagde Elſk til honom og ſagde: „Eitt vantar deg; gakk og ſel alt det, ſom du eiger, og giv dei fatige, og du ſkal hava ein Skatt i Himmelen, og kom og fylg meg og tak upp Krosſen.“ 22 Men han vardt modfallen ved det Ordet og gjekk ſorgfull burt, for han hadde manga Eigner. 23 Og Jeſus ſaag kringum ſeg og ſagde til ſine Læreſveinar: „Kor vandslegt ſkal det ikkje vera fyre deim, ſom hava Eigner, at koma inn i Guds Rike.“ 24 Men Læreſveinarne vordo rædde ved desſe Ordi. Men Jeſus ſvarade atter og ſagde til deim: „Born, kor vandslegt er det ikkje fyre deim, ſom trøyſta ſeg paa Rikdomen, at koma inn i Guds Rike. 25 Det er lettare fyre ein Kameel at ganga igjenom eit Naalauga, en fyre ein Rik Mann at ganga inn i Guds Rike.“ 26 Men dei vordo ovlege forfælde og ſagde til kvarandre: „Kven kann da verda frelſt?“ 27 Men Jeſus ſaag paa deim og ſagde: „Fyre Menneſkja er det umoglegt, men ikkje fyre Gud, for allting er moglegt fyre Gud.“ 28 Og Petrus tok til Ords og ſagde til honom: „Sjaa, me hava forlatet allting og fylgt deg.“ 29 Jeſus ſagde: „Sannlege ſegjer eg dykker, det er ingen ſom hever forlatet Hus elder Brøder elder Syſter elder Fader elder Moder elder Kona elder Born elder Eigner fyre mi Skuld og Evangelium Skuld, 30 utan han ſkal faa hundradfaldt atter no i denne Tidi, Hus og Brøder og Syſter og Møder og Born og Eigner ſaman med Forfylgningar, og i den komande Verdi det ævelege Livet. 31 Men mange, ſom ero dei fyrſte, ſkulo verda dei ſidſte, og dei ſidſte dei fyrſte.“

32 Men dei vaaro paa Vegen og gingo upp til Jeruſalem, og Jeſus gjekk fyre deim, og dei vaaro otteſlegne og fylgde honom med Ræddhug. Og han tok dei tolv til ſeg atter og tok til at ſegja deim kvat ſom ſkulde timaſt honom: 33 „Sjaa, me ganga upp til Jeruſalem, og Menneſkje-Sonen ſkal verda yvergjeven til Øvſtepreſtarne og dei ſkriftlærde, og dei ſkulo døma honom til Dauden og yvergiva honom til Heidningarne; 34 og dei ſkulo ſpotta honom og hudflengja honom og ſputta paa honom og døyda honom; og paa tridje Dagen ſkal han ſtanda upp atte.“

35 Og Jakob og Johannes Sebedeusſøner gingo til honom og ſagde: „Meiſter, me vilde at du ſkulde gjera oſs det ſom me vilja bidja deg um.“ 36 Og han ſagde til deim: „Kvat vilja de at eg ſkal gjera dykker?“ 37 Dei ſagde til honom: „Giv oſs det at me faa ſitja den eine paa høgre Sida og den andre paa vinſtre Sida aat deg i ditt Ærerike.“ 38 Men Jeſus ſagde til deim: „De vita ikkje kvat de bidja um. Kunna de drikka den Skaal ſom eg drikker, elder verda døypte med den Daup ſom eg verder døypt med?“ 39 Og dei ſagde til honom: „Det kunna me.“ Men Jeſus ſagde til deim: „Den Skaal, ſom eg drikker, ſkulo de drikka, og verda døypte med den Daup ſom eg verder døypt med; 40 men at ſitja paa høgre Sida elder paa vinſtre Sida aat meg ſtender ikkje til meg at giva, men det verder gjevet deim ſom det er tillagat fyre.“ 41 Og daa dei tio høyrde detta, vordo dei tykkne paa Jakob og Johannes. 42 Og Jeſus kallade deim til ſeg og ſagde til deim; „De vita at dei, ſom gjelda fyre Hovdingar yver Landslydarne, raada yver deim, og at deira Herremenner bruka Magti yver deim. 43 Men ſo er det ikkje med dykker; men den ſom vil vera ſtor imillom dykker, han ſkal vera dykkar Tenar, 44 og den ſom vil vera den fremſte imillom dykker, han ſkal vera Tenar til alle. 45 For helder ikkje Menneſkje-Sonen er komen til at lata ſeg tena, men til ſjølv at tena og lata ſitt Liv til ein Løyſepening fyre mange.“

46 Og dei komo til Jeriko. Og daa han gjekk ut fraa Jeriko med ſine Lærſveinar og ein ſtor Folkehop, daa ſat han Bartimeus Timeusſon ved Vegen; han var blind og Tiggar. 47 Og da han høyrde at det var Jeſus fra Nazaret, tok han til at ropa og ſegja: „Jeſus, Davids Son, miſkunna deg yver meg!“ 48 Og mange trugade honom, at han ſkulde tegja, men han ropade myket deſs meir: „Davids Son, miſkunna deg yver meg!“ 49 Og Jeſus ſtadnade og bad deim kalla honom fram. Og dei kallade paa den blinde og ſagde til honom: „Ver trøyſtig, ſtatt upp, han kallar paa deg.“ 50 Og han kaſtade ſi Kappa, ſprang upp og kom til Jeſus. 51 Og Jeſus ſvarade og ſagde til honom: „Kvat vil du at eg ſkal gjera deg?“ Men den blinde ſagde til honom: „Herre, at eg maatte faa mi Syn.“ 52 Og Jeſus ſagde til honom: „Gakk, di Tru hever hjelpt deg.“ Og med det ſame fekk han ſi Syn atter og fylgde honom paa Vegen.

11. Kapitel.

Jeſus rider til Jeruſalem, 1—10; han bannſtøyter Fiktreet, 11—14; reinſar Templet, 15—19; aaminner Læreſveinarne at hava Tru og forlata, 20—26; vil ikkje ſegja, av kvat Magt han verkade, 27—33.

1 Og da dei komo nær ved Jeruſalem til Betfage og Betania ved Oljeberget, ſende han tvo av ſine Læreſveinar av 2 og ſagde til deim: „Gange inn i Byen ſom ligger framfyre dykker, og ſo ſnart ſom de koma inn i honom, ſkulo de finna ein Fole bunden ſom endaa aldri nokon Mann hever ſetet paa; løyſe honom og føre honom hit. 3 Og um nokon ſegjer til dykker: Kvi gjera de detta? ſo ſegje: Herren trenger um honom; og han ſkal med det ſame ſenda honom hit.“ 4 Og dei gingo burt og funno Folen bunden fyre Dyri ute paa Gata og løyſte honom. 5 Og nokre av deim, ſom der ſtodo, ſagde til deim: „Kvat gjera de, at de løyſa Folen?“ 6 Men dei ſagde til deim ſo ſom Jeſus hadde ſagt, og dei leto deim fara. 7 Og dei førde Folen til Jeſus og lagde Klædi ſine paa honom, og han ſette ſig paa honom. 8 Og mange breidde Klædi ſine paa Vegen, andre ſtraadde Greiner, ſom dei hadde hogget i Marki. 9 Og dei ſom gingo fyre, og dei ſom fylgde etter, ropade: „Hoſianna, velſignad vere den ſom kjemer i Herrens Namn! 10 Velſignat vere det komande Riket til vaar Fader David! Hoſianna i Høgdi!“

11 Og han gjekk inn i Jeruſalem i Templet. Og da han hadde ſkodat kringum paa alle Ting og det leid til Kvelds, gjekk han ut til Betania med dei tolv. 12 Dagen etter, da dei gingo fraa Betania, hungrade han. 13 Og daa han ſaag eit Fiktre langt burte ſom hadde Lauv, gjekk han dit, um det kunde henda at han fann nokot paa det; og daa han kom til det, fann han ikkje annat en Lauv, for det var ikkje Frukttid. 14 Og han tok til Ords og ſagde til det: „Heretter ſkal ingen eta Frukt av deg til æveleg Tid.“ Og hans Læreſveinar høyrde det.

15 Og dei komo til Jeruſalem. Og han gjekk i Templet og tok til at driva ut deim ſom ſelde og køypte i Templet, og velte Bordi til deim ſom vekſlade Pengar, og Stolarne til deim ſom ſelde Duvor, 16 og gav ikkje Lov til at nokon bar Kjerold igjenom Templet. 17 Og han lærde og ſagde: „Er det ikkje ſkrivet: Mitt Hus ſkal kallaſt eit Bønahus fyre alle Folk? Men de hava gjort eit Røvarbøle av det.“ 18 Og Øvſtepreſtarne og det ſkriftlærde frette detta og dei ſøkte kor dei kunde døyda honom; for dei ottadeſt fyre honom, av di at alt Folket undradeſt paa hans Læra. 19 Og daa Kvelden var komen, gjekk han ut or Byen.

20 Og um Morgonen, daa dei gingo framum, ſaago dei Fiktreet visnat fraa Rotom. 21 Og Petrus minteſt det og ſagde til honom: „Rabbi, ſjaa, Fiktreet, ſom du bannſtøytte, er visnat.“ 22 Og Jeſus ſvarade og ſagde til deim: „Have Tru paa Gud. 23 For ſannlege ſegjer eg dykker, den ſom vilde ſegja til dette Berget: Lyft deg upp og kaſta deg i Havet, og ikkje tvilade i ſitt Hjarta, men trudde at det ſkulde verda ſo ſom han ſegjer, fyre honom ſkal det verda. 24 Difyre ſegjer eg dykker, kvat ſom helſt de bidja um i Bøni, ſo true at de faa det, og de ſkulo hava det. 25 Og naar de ſtanda og bidja, ſo forlate, um de hava nokot imot einkvar, ſo at ogſo dykkar Fader, ſom er i Himlom, maa forlata dykker dykkar Misgjerningar. 26 Men um de inkje forlata, ſo ſkal ikkje helder dykkar Fader, ſom er i Himlom, forlata dykkar Misgjerningar.“

27 Og dei komo atter Til Jeruſalem. Og daa han gjekk umkring i Templet, komo til honom Øvſtepreſtarne, dei ſkriftlærde og dei eldſte 28 og ſagde til honom: „Av kvat Magt gjerer du detta? Elder kven hever gjevet deg Magti til at gjera detta?“ 19 Men han ſagde til deim: „Eg vil ogſo ſpyrja dykker um nokot; ſvare de meg, og eg ſkal ſegja dykker av kvat Magt eg gjerer detta. 30 Johannes Daup, var han av Himmelen elder av Menneſkja? Svare meg.“ 31 Og dei tenkte med ſeg og ſagde: „Um me ſegja av Himmelen, ſo vil han ſegja: Kvi trudde de honom daa ikkje? 32 Men ſkulo me ſegja han var av Menneſkja?“ Daa ottadeſt dei fyre Folket, for alle heldo fyre at Johannes var i Visſa ein Profeet. 33 Og dei ſvarade og ſagde til Jeſus: „Me vita det ikkje.“ Og Jeſus ſagde til deim: „Daa ſegjer eg dykker ikkje helder av kvat Magt eg gjerer detta.“

12. Kapitel.

Jeſus forteler Likningen um Vingadsmennerne, 1—12; ſvarar Fariſearne og Folket til Herodes um Skatteveningen, 13—17; ſvarar Sadduſearne um Uppſtandingi, 17—27; ſvarar den ſkriftlærde um det fremſte Bodord, 28—34; talar mot den Meining ſom dei ſkriftlærde hadde um Kriſtus, 35—37; varar fyre dei ſkriftlærde, 38—40; talar um Gaava av Enkja, 41—44.

1 Og han tok til at tala til deim i Likningar: „Ein Mann plantade ein Vingard og ſette Gard i Kring og grov ei Vinperſa og bygde eit Torn og leigde honom ut til Vingardsmenner og foor i framandt Land. 2 Og daa Tidi var til, ſende han ein Tenar til Vingardsmennerne, at han ſkulde heimta av deim Vingardsſrukti. 3 Og dei toko honom og ſlogo honom og ſende honom tomhendt burt. 4 Og atter ſende han ein annan Tenar til deim; og dei ſaarade honom i Hovudet og ſvivyrde honom. 5 Og han ſende ein annan, og honom ſlogo dei i Hel; og likaſo med mange andre; ſume ſlogo dei, ſum draapo dei. 6 Men endaa hadde han ein einaſte Son ſom han elſkade myket; honom ſende han ſidſtpaa til deim og ſagde: Dei vilja ſkjemmaſt fyre Son min. 7 Men desſe Vingardsmennerne ſagde ſeg imillom: Dette er Ervingen; kom, lat oſs drepa honom, ſo verder Arven vaar. 8 Og dei toko honom og draapo honom og kasſtade honom ut fyre Vingarden. 9 Kvat ſkal ſo vingardsherren gjera? Han ſkal koma og døyda Vingardsmennerne og giva Vingarden til andre. 10 Hava de ikkje leſet denne Skrifti: 11 Den Sten, ſom Bygningsmennerne kaſtade burt, han er vorden ein Hyrneſtein; av Herren er han ſo vorden og er underfull i vaare Augo?“ 12 Og dei ſøkte at gripa honom, men ottadeſt fyre Folket, for dei ſkynade at han hadde ſagt denne Likningen mot deim. Og dei forleto honom og gingo burt.

13 Og dei ſende til honom nokre av Fariſearne og av Folket til Herodes, at dei ſkulde fanga honom i Ord. 14 Og daa dei komo, ſagde dei til honom: „Meiſter, me vita at du er ſannmælt og ſkøyter ikkje um nokon, for du vyrder ikkje Maans Aaſyn, men lærer Guds Veg i Sanning. Er det rett at giva Keiſaren Skatt elder ei? Skulo me giva elder inkje giva?“ 15 Men han ſaag deira Skrymt og ſagde til deim: „Kvi freiſta de meg? Faa meg ein Pening, at eg fær ſjaa honom.“ 16 Og dei fingo honom Peningen. Daa ſagde han til deim: „Kven ſi Likneſkja og Innſkrift er detta?“ Dei ſagde til honom: „Keiſaren ſi.“ 17 Og Jeſus ſagde til deim: „Give Keiſaren kvat Keiſaren tilhøyrer, og Gud kvat Gud tilhøyrer.“ Og dei undradeſt paa honom.

18 So komo Sadduſearne til honom ſom ſegja at det er ingi Uppſtanding til. Dei ſpurde honom og ſagde: 19 „Meiſter, Moſes hever ſkrivet oſs, at um Broder til nokon døyr og læter etter ſeg Kona og inkje læter etter ſeg Born, ſo ſkal Broder hans taka Kona hans og uppreiſa Avkoma aat Broder ſin. 20 Det var ſjau Brøder; og den fyrſte tok ein Kona, og daa han døydde, leet han ingi Avkoma etter ſeg. 21 Og den andre tok henne og døydde og leet helder ingi Avkoma etter ſeg; og den tridje likaeins. 22 Og alle ſjau leto ingi Avkoma etter ſeg; men ſeinaſte av alle døydde ogſo Kona. 23 I Uppſtandingi, naar dei ero uppſtadne, kven ſkal ho daa vera Kona til? for alle ſjau hadde henne til Kona.“ 24 Jeſus ſagde til deim: „Er det ikkje ſo at de fara i Villa, av di de korkje kjenna Skrifterna elder Guds Magt? 25 For naar dei ero uppſtadne fraa dei daude, ſo korkje gifta dei ſeg elder verda burtgifte, men dei ero ſom Englar i Himlom. 26 Men kvat ſom vedkjenner Uppſtandingi av dei daude, hava de ikkje leſet i Moſes Bok, ved Tyrnerunnen, korleides Gud talade til honom og ſagde: Eg er Abrahams Gud og Iſaks Gud og Jakobs Gud? 27 Gud er ikkje Gud til dei daude, men til dei livande. De fara myket i Villa.“

28 Og det kom til honom ein av dei ſkriftlærde ſom hadde høyrt korleides dei ordadeſt og ſkynade at han hadde ſvarat deim vel og ſpurde honom: „Kvat er det fremſte Bodord av alle?“ 29 Jeſus ſvarade: „Det fremſte er: Høyr, Israel, Herren vaar Gud, Herren er ein; 29 og du ſkal elſka Herren din Gud av alt ditt Hjarta, av all di Saal, av all din Hug og av all di Kraft. Detta er det fremſte Bodord. 31 Og det andre er detta: Du ſkal elſka din Næſte ſom deg ſjølv. Det er inkje annat Bodord ſtørre en desſe.“ 32 Og den ſkriftlærde ſagde til honom: „Sannlege, Meiſter, rett talar du, for han er ein, og der er ingen annan utan han; 33 og at elſka honom av alt Hjarta, av all Hug og av all Kraft og elſka Næſten ſom ſeg ſjølv, det er meir en alle Brenneoffer og Slagtoffer.“ 34 Og da Jeſus ſaag at han ſvarage ſkynſamlege, ſagde han til honom: „Du er ikkje langt fraa Guds Rike.“ Og ſidan torde ingen ſpyrja honom.

35 Og Jeſus tok til Ords og ſagde, daa han lærde i Templet: „Kvi ſegja dei ſkriftlærde at Kriſtus er Davdis Son? 36 David ſjølv ſagde i den heilage Ande: Herren ſagde til min Herre: Sit du paa høgre Sida aat meg, til deſs eg legger dine Fiendar under dine Føter. 37 David ſjølv kallar honom Herre; korleides er han daa Son hans?“ Og den ſtore Aalmugen høyrde honom gjerna.

38 Og han ſagde til dem, medan han lærde: „Vakte dykker fyre dei ſkriftlærde ſom gjerna vilja ganga i ſide Klæde og lata helſa ſeg paa Torgom 39 og gjerna ſitja i fremſte Sætom i Samningsſtovom og i Høgſætom i Gjeſtebodom; 40 dei ſom eta upp Huſi til Enkjom og halda langa Bøner fyre Syn Skuld. Dei ſkulo faa deſs hardare Dom.“

41 Og Jeſus ſette ſeg midt imot Offerkiſta og ſaag kor Folket lagde Peningar i Offerkiſta; og mange rike lagde myket i. 42 Og det kom ei fatig Enkja og lagde i tvo Skjervar, det er ſo myket ſom ein Kvitt. 43 Og han kallade ſine Læreſveinar og ſagde til deim: „Sannlege ſegjer eg dykker, denne fatige Enkja hever lagt meir i en alle ſom hava lagt i Offerkiſta; 44 for dei hava alle lagt i av ſin Rikdom, men ho lagde i av ſi Armod alt det ſom ho aatte, alt ſitt Livsupphelde.“

13. Kapitel.

Jeſus talar um Øydeleggingi av Jeruſalem og um ſi Tilkoma, 1—37.

1 Og daa han gjekk ut or Templet, ſagde ein av hans Læreſveinar til honom: „Sjaa, Meiſter, kvat Steinar og kvat Bygningar!“ 2 Og Jeſus ſagde til honom: „Seer du desſe ſtore Bygningar? Der ſkal ikkje verda liggjande Stein paa Stein ſom ikkje verder nedriven.“ 3 Og daa han ſat paa Oljeberget midt imot Templet, ſpurde Petrus og Jakob og Johannes og Andreas honom einslege: 4 „Seg oſs, naar ſkal detta verda, og kvat ſkal vera Teiknet, naar alt detta ſkal fullkomaſt?“ 5 Og Jeſus tok til Ords og ſagde til deim: „Vakt dykker, at ingen forviller dykker. 5 Det ſkal koma mange i mitt Namn og ſegja: Det er eg; og dei ſkulo forvilla mange. 7 Men naar de faa høyra um Ufred og Rødor um Ufred, ſo ræddeſt ikkje, for detta lyt ſo ganga til; men det er endaa ikkje Enden. 8 For Landslyd ſkal reiſa ſeg mot Landslyd, og Rike mot Rike; det ſkal vera Jordſkjelvar paa ymſe Stader; det ſkal vera Hungersnaud og Uro. 9 Detta er fyrſte Ridi av Pinorna. Men vakte dykker, for dei ſkulo yvergiva dykker til Retten og til Samningsſtovorna; de ſkulo verda hudflengde og førde fyre Hovdingar og Konungar fyre mi Skuld, til Vitnesbyrd fyre deim. 10 Og fyrſt lyter Evangelium verda forkynt fyre alle Folk. 11 Og naar dei føra dykker burt og yvergiva dykker, ſo ſyte ikkje fyreaat fyre kvat de ſkulo tala, og grunde helder ikkje paa det, men tale det ſom verder gjevet dykker i den ſame Stundi; for det er ikkje de ſom tala, men den heilage Ande. 12 Og Broderen ſkal yvergiva Broderen til Dauden, og Faderen Sonen; og Borni ſkulo riſa upp mot Foreldrom og føra Dauden paa deim; 13 og de ſkulo verda hatade av alle fyre mitt Namn Skuld; men den ſom verder ſtødug til Enden, han ſkal verda frelſt. 14 Men naar de faa ſjaa Styggja av Øydeleggingi ſtadna der ho inkje ſkulde, — kven ſom leſer det, agte paa det! — ſo flye upp aa Bergi kven ſom er i Judea; 15 og den, ſom er paa Taket, gange ikkje ned elder ſtige inn, til at taka nokot ut or ſitt Hus; 16 og den, ſom er ute i marki, ſnue ikkje atter til at taka ſi Kappa. 17 Men ve dei fremmelege og Sogmødrom i dei Dagarne! 18 Men bidje at detta ikkje verder um Vetteren, 19 for i dei Dagarne ſkal det vera ſo ſtor Trengſla, ſom det ikkje hever voret fraa Upphavet av Skapningen, ſom Gud hever ſkapat, og til desſa, og ikkje helder ſkal verda. 20 Og um Herren ikkje hadde avkortat desſe Dagarne, ſo vardt ingen Mann frelſt; men fyre dei utvalde ſi Skuld, ſom han hever utvalt, hever han avkortat dei Dagarne. 21 Og um einkvar daa ſegjer til dykker: Sjaa, her er Kriſtus, elder: Sjaa, der, ſo true det ikkje, 22 for det ſkal koma upp falſke Kriſtar og falſke Profetar og gjera Teikn og Under, til at forvilla ſjølve dei utvalde, um det var moglegt. 23 Men vakte dykker; ſjaa, eg hever fyreſagt dykker alt. 24 Men i dei Dagarne, etter denne Trengſla, ſkal Soli myrkna, og Maanen ſkal misſa ſitt Skin, 25 og Stjernorna ſkulo rapa av Himmelen, og dei Krafter, ſom ero i Himlom, ſkulo verda ſkjekne. 26 Og daa ſkulo dei ſjaa Menneſkje-Sonen koma i Skyer med ſtor Kraft og Æra; 27 og daa ſkal han ſenda ſine Englar og ſkal ſamna ſine utvalde fraa dei fjore Vindarne fraa Enden paa Jordi til Enden paa Himmelen. 28 Men lære ein Likning av Fiktreet: Naar det fær Sevja i Greinerna og Lauvet ſpretter, ſo vita de at Sumaren er nær; 29 ſo ſkulo de ogſo vita, naar de ſjaa detta bera til, at han er nær fyre Dyri. 30  Sannlege ſegjer eg dykker, denne Ættliden ſkal ikkje forganga, fyrr en alt detta ber til. 31 Himmel og Jord ſkulo forganga, men mine Ord ſkulo inkje forganga. 32 Men um den Dagen elder den Stundi veit ingen, helder ingen Engel i Himmelen, helder ikkje Sonen, utan Faderen aaleine. 33 Vakte dykker, vake og bidje, for de vita ikkje, naar Tidi er. 34 Lika ſom ein Mann ſom foor or Landet og forleet ſitt Hus og gave ſine Tenarar Umbodet og kvar ſi Gjerning og baud Durvaktaren at vaka, 25 ſo vake no de, for de vita ikkje, naar Husbonden kjemer, anten um Kvelden, um Midnætte, um Hanegals Tid elder um Morgonen, 36 ſo at, naar han kjemer haſtelege, han ikkje ſkal finna dykker ſovande. 37 Men det ſom eg ſegjer dykker, det ſegjer eg alle: Vake!“

14. Kapitel.

Øvſtepreſtarne og dei ſkriftlærde leggja Raad mot Jeſus 1—2. Jeſus verder ſalvad i Betania, 3—9. Judas ſeler Jeſus, 10—11. Jeſus eter Paaſkalambet og innſeter Naattverden, 12—25; fyreſegjer Petri Forneitting, 26—31; lider og beder i Getſemane; verder forraadd av Judas; verder gripen. Læreſveinarne flya, 32—52. Jeſus verder førd til Øvſterpreſten og klagad; vitnar um ſeg at han er Kriſtus; verder domfeld og ſpottad og ſlege, 53—65. Petrus forneittar Jeſus, 66-72.

1 Tvo Dagar etter var det Paaſke og Høgtidi med dei uſyrde Braudom, og Øvſtepreſtarne og dei ſkriftlærde ſøkte kor dei kunde gripa honom med Liſt og døyda honom. 2 For dei ſagde: „Ikkje paa Høgtidi, at det ikkje verder Uppſtyr imillom Folket.“

3 Og daa han var i Betania i Huſet til Simon den ſpitelſke og ſat til Bords, kom der ei Kvinna ſom hadde ei Albaſterflaſka med Salve av rein og koſteleg Nardusolje; og ho braut Flaſka og helte det yver hans Hovud. 4 Men der var det nokre ſom vordo illnøgde fyre detta med ſeg ſjølve og ſagde: „Kvat ſkal denne Spilla av Salven til? 5 For denne Salven kunde ein hava ſelt fyre meir en try hundrad Peningar og gjevet dei fatige.“ Og dei leto illa mot henne. 6 Men Jeſus ſagde: „Late henne i Fred. Kvi gjera de henne Sorg? Ho hever gjort ei god Gjerning mot meg; 7 for de hava alltid dei fatige hjaa dykker, og naar de vilja, kunna de gjera deim godt; men meg hava de ikkje alltid. 8 Ho hever gjort kvat ho kunde; ho hever fyreaat ſalvat min Likam til Gravſetingi. 9 Sannlege ſegjer eg dykker, kvarhelſt i all Heimen Evangelium verder forkynt, ſkal ogſo det, ſom ho hever gjort, verda gjetet til Aamining av henne.“

10 Og Judas Iskariot, ein av dei tolv, gjekk til Øvſtepreſtarne og vilde forraada honom til deim. 11 Men daa dei høyrde detta, vordo dei glade og lovade at giva honom Peningar. Og han ſøkte kor han paa laglegaſte Maaten kunde forraada honom.

13 Og paa fyrſte Dag i Høgtigi med dei uſyrde Braudom, daa dei ſlagtage Paaſkalambet, ſagde hans Læreſveinar til honom: „Kvar vil du at me ganga og laga til, at du fær eta Paaſkalambet?“ 13 Og han ſende tvo av ſine Læreſveinar og ſagde til deim: „Gange inn i Byen, og der ſkal det møte dykker ein Mann ſom ber ei Vatskrukka; fylgje honom, 14 og der han gjenger inn, ſegje til Husbonden: Meiſteren ſegjer: Kvar er mitt Herbyrge ſom eg kann eta Paaſkalambet i med mine Læreſveinar? 15 Og han ſkal viſa dykker ein ſtor Loftſal, innreidd og tilbudd, og der ſkulo de laga til aat oſs.“ 16 Og Læreſveinarne gingo ut og komo inn i Byen og funno det ſo ſom han hadde ſagt deim, og reidde Paaſkalambet til. 17 Og um Kvelden kom han med dei tolv. 18 Og daa dei ſaato til Bords og aato, ſagde Jeſus: „Sannlege ſegjer eg dykker, ein av dykker, ſom eter med meg, ſkal forraada meg.“ 19 men dei vordo ſorgfulle og ſagde til honom ein etter annan: „Er det eg?“ og ein annan: „Er det eg?“ 20 Og han ſagde til deim: „Ein av dei tolv, den ſom duppar med meg i Fatet. 21 Menneſkje-Sonen gjenger fulla burt, ſo ſom det er ſkrivet um honom, men ve den Mann ſom Menneſkje-Sonen verder forraadd av! Det var betre fyre den Mannen at han aldri hadde voret fødd.“ 22 Og medan dei aato, tok han Braud, velſignade, braut det og gav deim og ſagde: „Take, detta er min Likam.“ 23 Og han tok Kalken, takkade og gav deim, og dei drukko alle av honom. 23 Og han ſagde til deim: „Detta er mitt Blod ſom til ei ny Pakt verder uthellt fyre mange 25 Sannlege ſegjer eg dykker, eg ſkal ikkje meir drikka av Frukti paa Vintreet inntil den Dag, daa eg drikker henne ny i Guds Rike.“

26 Og daa dei hadde ſunget Lovſongen, gingo dei ut til Oljeberget. 27 Og Jeſus ſagde til deim: „De ſkulo alle argaſt yver meg; for det er ſkrivet: Eg ſkal ſlaa Hyrdingen, og Sauderne ſkulo ſpreidaſt. 28 Men etter at eg er uppſtaden, ſkal eg ganga fyre dykker til Galilea.“ 29 Men Petrus ſagde til honom: „Um dei ſo alle argaſt, ſkal daa ikkje eg.“ 30 Og Jeſus ſagde til honom: „Sannlege ſegjer eg deg at i Dag, i denne Naatti, fyrr en Hanen gjeler tvo Gonger, ſkal du forneitta meg tri Gonger.“ 31 Men han ſagde endaa ein Gong til: „Um eg ſo ſkulde lata Livet med deg, vil eg daa inkje forneitta deg.“ Likaſo ſagde dei ogſo alle.

32 Og dei komo aat ein Hage, ſom heitte Getſemane. Og han ſagde til ſine Læreſveinar: „Setje dykker her, medan eg beder.“ 33 Og han tok Petrus og Jakob og Johannes med ſeg og tok til at ræddaſt og verda modfallen 34 og ſagde til deim: „Mi Saal er reint ſorgfull alt til Dauden; bide her og vake.“ 35 Og han gjekk nokot litet lenger fram og fall til Jordi og bad at denne Stundi maatte ganga fraa honom, um det var moglegt. 36 Og han ſagde: „Abba (Fader), alt er deg moglegt; tak denne Skaali fraa meg; daa inkje ſom eg vil, men ſom du vil.“ 37 Og han kom og fann deim ſovande og ſagde til Petrus: „Simon, ſøver du? Kunde du ikkje vaka ein Time? 38 Vake og bidje, ſo de ikkje koma i Freiſting. Anden er viljug, men Kjøtet er veikt.“ 39 Og han gjekk burt atter og bad og talade dei ſame Ordi. 40 Og atter kom han og fann deim ſovande, for deira Augo vaaro tyngde, og dei visſte ikkje kvat dei ſvarade honom. 41 Og han kom tridje Gongen og ſagde til deim: „Sove no og kvile dykker! Det er nog. Timen er komen; ſjaa Menneſkje-Sonen verder yvergjeven i Henderna paa Syndarar. 42 Stande upp, lat oſs ganga; ſjaa, den, ſom forraader meg, er nær.“ 43 Og med det ſame han endaa talade, kom Judas, ein av dei tolv, og ein Flok med honom med Sverd og Stavar fraa Øvſtepreſtarne og dei ſkriftlærde og eldſte. 44 Men den, ſom forraadde honom, hadde gjevet deim eit Teikn og ſagt: „Den ſom eg kysſer, han er det; gripe honom og føre honom trygt burt.“ 45 Og daa han kom, gjekk han med det ſame til honom og ſagde: „Rabbi, Rabbi!“ og kysſte honom. 46 Og dei lagde Henderna paa honom og gripo honom. 47 Og ein av deim, ſom ſtodo attved, drog Sverdet og ſlo til Tenaren til Øvſtepreſten og hogg av honom Øyrat. 48 Og Jeſus ſvarade og ſagde til deim: „De ero utgjengne rett ſom mot ein Røvar med Sverd og Stavar til at taka meg! 49 Daglege var eg hjaa dykker i Templet og lærde, og de gripo meg ikkje; men detta hender med di at Skrifterna ſkulo uppfyllaſt.“ 50 Og Læreſveinarne forleto honom all og flydde. 51 Og der var eit Ungmenne ſom fylgde honom og hadde eit Linklæde kaſtat paa berre Kroppen, og dei gripo honom. 52 Men han ſleppte Linklædet og flydde naken fraa deim.

53 Og dei førde Jeſus burt til Øvſtepreſten, og hjaa honom ſamnadeſt alle Øvſtepreſtarne og dei eldſte og dei ſkriftlærde. 54 Og Petrus fylgde honom langt undan alt inn i Borggarden til Øvſtepreſten; og han ſat med Tenararne og vermde ſeg ved Elden. 55 Og Øvſtepreſtarne og heile Raadet leitade etter Vitnesburd mot Jeſus til at døyda honom og funno inkje; 56 for mange baaro falſk Vitnesburd mot honom, men deira Vitnesburdar vaaro ikkje ſamſtavande. 57 Og nokre ſtodo upp og baaro falſk Vitnesbud mot honom og ſagde: 58 „Me hava høyrt honom ſegja: Eg ſkal brjota ned dette Templet ſom er gjort med Hender, og paa tri Dagar byggja upp eit annat ſom inkje er gjort med Hender.“ 59 men helder ikkje ſoleides var deira Vitnesburd ſamſtavande. 60 Og Øvſtepreſten ſtod upp midt imillom deim og ſpurde Jeſus og ſagde: „Svarar du ſlett inkje paa det ſom desſe vitna mot deg?“ 61 Men han tagde og ſvarade inkje. Atter ſpurde Øvſtepreſten honom og ſagde til honom: „Er du Kriſtus, Son til den velſignade?“ 62 Og Jeſus ſagde: „Eg er det; og de ſkulo ſjaa Menneſkje-Sonen ſitja paa høgre Sida aat Krafti og koma med Himmelskyom.“ 63 Daa reiv Øvſtepreſten i ſunder Klædi ſine og ſagde: „Kvat turva me lenger Vitne? 64 De høyrde Hædingsordi. Kvat ſynaſt de?“ Og dei dømde honom alle vera ſkyldig til Dauden. 65 Og ſume toko til at ſputta paa honom og breida yver hans Andlit og ſlaa honom med Nevarne og ſegja til honom: „Spaa!“ Og Tenararne ſlogo honom i Andlitet.

66 Og daa Petrus var nede i Borggarden, kom ei av Teneſtegjentorna til Øvſtepreſten, 67 og daa ho ſaag Petrus verma ſeg, ſaag ho paa honom og ſagde: „Du var og med Jeſus fraa Nazaret.“ 68 Men han neittade og ſagde: „Eg veit ikkje og ſkynar ikkje kvat du ſegjer.“ Og han gjekk ut i Forgarden, og Hanen gol. 69 Og Gjenta ſaag honom atter og ſagde til deim ſom ſtodo attved: „Denne er ein av deim.“ 70 Men han neittade atter. Og nokot litet deretter ſagde dei, ſom ſtodo attved, atter til Petrus: „Visſt er du ein av deim, for du er ogſo ein Galilear.“ 71 Men han tok til at forbanna ſeg og ſverja: „Eg kjenner ikkje denne Mannen ſom de tala um.“ 72 Og Hanen gol andre Gongen. Og Petrus minteſt det Ord ſom Jeſus ſagde til honom: „Fyrr en Hanen gjeler tvo Gonger ſkal du forneitta meg tri Gonger“; og han tenkte paa det og gret.

15. Kapitel.

Jeſus verder førd bunden til Pilatus og klagad. Pilatus giver Barabbas laus og yvergiver Jeſus til at verda kroſsfeſt. Stridsmennerne ſpotta honom og ſlaa honom og føra honom ut, 1—20. Jeſus verder kroſsfeſt. Folket ſpottar honom. Han andaſt, 21—42. Jeſus verder gravſett av Joſef fraa Arimatea, 42—47.

1 Og tidlege um Morgonen hadde Øvſtepreſtarne Raadgjerd med dei eldſte og ſkriftlærde og heile Raadet, og dei bundo Jeſus og førde honom burt og yvergaavo honom til Pilatus. 2 Og Pilatus ſpurde honom: „Er du Jødakonungen?“ Og han ſvarade og ſagde til honom: „Du ſegjer det.“ 3 Og Øvſtepreſtarne baaro mange Klagemaal paa honom. 4 Og Pilatus ſpurde honom atter og ſagde: „Svarar du inkje? Sjaa kor myket dei vitna mot deg.“ 5 Men Jeſus ſvarade inkje vidare, ſo at Pilatus undradeſt. 6 Men paa Høgtidi var han van at lata deim laus ein Fange, kven dei ynſkte. 7 Og der var ein ſom heitte Barabbas ſom var fangad ſaman med Upprørsfolket, og det hadde gjort eit Draap i Upprøret. 8 Og Folket kom fram og bad um det ſom han alltid hadde gjort mot deim. 9 Men Pilatus ſvarade deim og ſagde: „Vilja de at eg ſkal giva dykker laus Jødakonungen?“ 10 For han visſte at Øvſtepreſtarne hadde av Ovund yvergjevet honom. 11 Men Øvſtepreſtarne øſte upp Folket, at han helder ſkulde giva deim Barabbas laus. 12 Og Pilatus ſvarade atter og ſagde til deim: „Kvat vilja de daa at eg ſkal gjera med den ſom de kalla Jødakonungen?“ 13 Og dei ropade atter: „Korſsfeſt honom!“ 14 Daa ſagde Pilatus til deim: „Kvat vondt hever han daa gjort?“ Men dei ropade deſs meir: „Kroſsfeſt honom!“ 15 Og med di at Pilatus vilde gjera Folket til Vils, gav han deim Barabbas laus og yvergav Jeſus, daa han hadde hudflengt honom, til at verda kroſsfeſt. 16 Og Stridsmennerne førde honom inn paa Borggarden, det er i Raadhuſet, og ropade ſaman heile Stridsskaren. 17 Og dei klædde honom i ei Purpurkaapa og flettade ei Tyrnekrona og ſette paa honom. 18 Og dei toko til at helſa honom: „Heil, du Jødakonung!“ 19 Og dei ſlogo honom paa Hovudet med ei Røyr og ſputtade paa honom og follo paa Kne og tilbaado honom. 20 Men daa dei hadde ſpottat honom, toko dei Purprkaapa av honom og klædde honom i hans eigne Klæde og førde honom ut til at kroſsfeſta honom.

21 Og der var ein Mann ſom heitte Simon fraa Kyrene ſom gjekk framum og kom or Marki, Fader til Alexander og Rufus, honom nøydde dei til at bera hans Kroſs. 22 Og dei førde honom til Golgata-Plasſen, det er utlagt Hovudſkalle-Plasſen. 23 Og dei gaavo honom myrrhablandat Vin, men han tok det ikkje. 24 Og dei kroſsfeſte honom og ſkifte Klædi hans og kaſtade Lut um kvat kvar ſkulde faa. 25 Og det var ved den tridje Timen at dei kroſsfeſte honom. 26 Og uppe yver honom var ſkrivet hans Daudaſak ſoleides: Jødakonungen. 27 Og dei kroſsfeſte med honom tvo Røvarar, den eine paa høgre Sida aat honom, og hin paa vinſtre. [28 ] 29 Og dei, ſom gingo frammed, hædde honom, ſkoko Hovudet og ſagde: „Æ! Du ſom bryter ned Templet og byggjer det upp atter paa tri Dagar, 30 frels deg ſjølv og ſtid ned av Krosſen.“ 31 Likaeins ſpottade ogſo Øvſtepreſtarne ſeg imillom i Lag med dei ſkriftlærde og ſagde: „Han hever frelſt andre; ſeg ſjølv kann han inkje frelſa. 32 Kriſtus, Konung av Israel, han ſtige no ned av Krosſen, ſo me kunna ſjaa og tru.“ Ogſo dei, ſom vaaro kroſsfeſte med honom, ſpeade honom. 33 Og daa den ſette Timen var komen, vardt det eit Myrkr yver heile Landet inntil niande Timen. 34 Og i niande Timen ropade Jeſus med høg Røyſt og ſagde: „Eloi, Eloi, lema ſabaktani?“ Det er utlagt: Min Gud, min Gud, kvi hever du forlatet meg? 35 Og daa nokre av deim, ſom ſtodo attved, høyrde det, ſagde dei: „Sjaa, han ropar paa Elias.“ 36 Daa ſprang ein og fyllte ein Svamp med Eddike og ſtakk honom paa ei Røyr og gav honom at drikka og ſagde: „Vente, lat oſs ſjaa um Elias vil koma og taka honom ned.“ 37 Men Jeſus ropade med høg Røyſt og andadeſt. 38 Og Fortjeldet i Templet rivnade i tvau ovanfraa og heilt ned. 39 Og daa Hovudsmannen, ſom ſtod midt imot honom, ſaag at han andadeſt med ſlikt Rop, ſagde han: „Sannlege, denne Mannen var Guds Son.“ 40 Der var ogſo Kvinnor ſom ſaago paa langt ifraa; imillom deim var Maria fraa Magdala og Maria, Moder til Jakob den yngre og til Joſes, og Salome, 41 og dei hadde fylgt med honom, daa han var i Galilea, og teent honom, og mange andre Kvinnor ſom hadde gjenget upp med honom til Jeruſalem.

42 Og daa det alt var vordet Kveld og det var Tilbuningsdag, det er Dagen fyre Kviledagen, 43 ſo kom Joſef fraa Arimatea, ein vyrdeleg Raadsherre ſom ogſo ventade paa Guds Rike, og gjekk urædd inn til Pilatus og bad um Jeſu Likam. 44 Men Pilatus undradeſt paa at han ſkulde alt vera andad og kallade Hovudsmannen og ſpurde honom um han var longo daaen; 45 og daa han fekk vita det av Hovudsmannen, gav han Joſef Likamen. 46 Og han køypte eit fint Linklæde, tok honom ned og ſveipte honom i Linklædet og lagde honom i ei Grav ſom var uthoggi i eit Berg, og velte ein Stein fyre Dyri til Gravi. 47 Men Maria fraa Magdala og Maria, Moder til Joſes, ſaago kvar han vardt lagd.

16. Kapitel.

Ein Engel kunngjerer Kvinnorna Jeſu Uppſtanding, 1—8. Jeſus viſar ſeg fyre Maria Magdalena, fyre tvo Læreſveinar og fyre dei elleve; ſender Læreſveinarne ut at forkynna Evangelium; fer til Himmels. Læreſveinarne ganga ut og tala til Folket, 9—20.

1 Og daa Kviledagen var avliden, køypte Maria fraa Magdala og Maria, Moder til Jakob, og Salome angande Urter, at dei kunde koma og ſalva honom. 2 Og myket tidlege paa fyrſte Dag i Vika komo dei til Gravi, daa Soli rann. 3 Og dei ſagde til kvarandre: „Kven ſkal velta oſs Steinen fraa Dyri til Gravi?“ 4 Og daa dei ſaago aat, vordo dei vare ved at Steinen var burtvelt, for han var hardla ſtor. 5 Og dei gingo inn i Gravi og ſaago ein ung Mann ſitja paa høgre Sida, klædd i ein kvit og ſid Klædnad, og dei vordo ovlege rædde. 6 Og han ſagde til deim: „Vere ikkje rædde. De leita etter Jeſus fraa Nazaret, den kroſsfeſte; han er uppſtaden, han er ikkje her. Sjaa her Staden, der dei lagde honom. 7 Men gange burt og ſegje hans Læreſveinar og Petrus at han gjenger fyre dykker til Galilea; der ſkulo de ſjaa honom, ſo ſom han ſagde dykker.“ 8 Og dei gingo ut og flydde fraa Gravi, for det var komet Skjelv og Rædſla yver deim, og dei ſagde ingen nokot, av di dei vaaro rædde.....

[9 Men daa Jeſus var uppſtaden tidlege paa fyrſte Dag i Vika, viſade han ſeg fyrſt fyre Maria fraa Magdala ſom han hadde drivet ſjau Djevlar ut av. 10 Ho gjekk og kunngjorde det fyre deim ſom hadde voret med honom ſom no vaaro ſyrgjande og graatande. 11 Og daa dei høyrde at han livde og ho hadde ſeet honom, trudde dei ikkje. 12 Etter detta viſade han ſeg i ein annan Skapnad fyre tvo av deim, daa dei vaaro paa Vegen og gingo ut paa Landsbygdi. 13 Og desſe gingo ogſo og ſagde det til dei andre, men dei trudde helder ikkje deim. 14 Sidan viſade han ſeg fyre dei elleve, daa dei ſaato til Bords, og laſtade deira Vantru og harde Hjarta, at dei ikkje hadde trutt deim ſom hadde ſeet honom uppſtaden. 15 Og han ſagde til deim: „Gange ut um all Heimen og forkynne Evangelium fyre all Skapningen. 16 Den ſom trur og verder døypt, han ſkal verda frelſt, men den ſom inkje trur, han ſkal vera fordømd. 17 Og desſe Teikn ſkulo fylgja deim ſom tru: I mitt Namn ſkulo dei driva ut Djevlar, tala med nya Tungor, 18 taka upp Ormar, og um dei drikka eitkvart drepande, ſkal det ikkje ſkada deim; paa ſjuke ſkulo dei leggja Henderna, og dei ſkulo batna.“ 19 Daa no Herren Jeſus hadde talat til deim, vardt han uppteken i Himmelen og ſette ſeg paa Guds høgre Sida. 20 Men dei gingo ut og talade alle Stader, og Herren verkade med og ſtadfeſte Ordet med dei Tekn ſom fylgde det.]


PD-icon.svg Denne teksten er offentleg eigedom av di forfattaren døydde for meir enn 70 år sidan.